Verbindende communicatie: de sleutel tot het vervullen van je primaire behoefte

Er zijn 3 hoofdbehoeftes van een mens

  • Gezien worden in de behoeften
  • Gehoord worden in de behoeften
  • Mogen zijn wie je authentiek bent

Hoe deze vervuld kunnen worden kan je nog meer onderverdelen:

Een behoeften kaart ontvangen via het opleidingscentrum Impuls vzw

Het probleem bij veel communicatie ligt vooral bij het oordelen en invullen van een waargenomen situatie of uitspraak. We luisteren om te antwoorden en helaas niet om te begrijpen.

Een mooi overzicht van hoe de waarneming en de daaropvolgende reactie zich kan ontplooien:

Een mooi overzicht hoe communicatie verloopt en hoe je kunt vervallen in de jakhalstaal

1. Waarneming

We beginnen bij de waarneming van een situatie of een uitspraak. Vaak wordt er meteen een oordeel aan vast geplakt waardoor je vanuit dat oordeel zal reageren. De jakhalstaal. Deze taal is een manier om meteen aan te vallen, kort te reageren, instinctief te reageren.

Echter als we zonder oordeel waarnemen zal de andere zich ook minder aangesproken en defensief reageren. Een voorbeeld die ik blijf doortrekken doorheen deze samenvatting.

  • Ik zie dat je je wenkbrauwen fronst
  • Ik merk dat je te snel rijdt
  • Ik hoor je stem luider worden
  • Ik zie op de grond een sok liggen

Het is een feit waar je niet naast kan kijken of die niet weerlegbaar is.

In plaats van een oordeel of invulling

  • Ben je weer sceptisch
  • We gaan nog eens een ongeluk krijgen
  • Waarom moet je altijd zo roepen
  • Moet ik hier altijd de rommel opruimen

2. Gevoel

Als je vertelt wat je hebt waargenomen kan je spreken over het gevoel dat de waarneming je geeft.

Gevoelens kaart
  • Ik voel me dan onzeker
  • Ik voel me nu bang
  • Ik word dan zelf boos
  • Ik voel me best moedeloos

3. Behoefte

Als je vanuit je gevoel ook je behoefte uitspreekt om je verzoek te duiden dan gaat je gesprekspartner minder snel vervallen in een eigen referentiekader of defensief gedrag.

De behoeftekaart staat als eerste afgebeeld.

  • Ik heb er nood aan om erkend te worden in wat ik voel
  • Ik voel me graag veilig in de auto
  • Ik word graag respectvol benaderd
  • Ik hoop op samenwerking

Als je dan tenslotte een verzoek doet aan de andere (eigenlijk kan dit ook naar jezelf als je alles in je gedachten overloopt) komt dit minder over als jakhalstaal maar meer als giraffentaal (lange nek die alles langer absorbeert).

4. Verzoek

Een verzoek mag geen eis worden en de andere persoon hoeft er niet op in te gaan. Soms kan je ook bij jezelf een verzoek indienen na empathisch naar jezelf te luisteren.

  • Kan ik volledig uitspreken waarbij je me erkent in wat ik voel of denk?
  • Kan je bij elke keer als ik in de auto zit je houden aan de maximumsnelheid
  • Kan je nu wat stiller praten zodat ik liever naar je luister?
  • Kunnen we dadelijk afspraken maken zodat we duidelijk weten wat we van elkaar verwachten.

Concreet, helder en kort de boodschap overbrengen. Dat zorgt het minst voor weerstand.

Wat bij weerstand of defensief gedrag?

Niet iedereen is gegeven om communicatief of verbindend te communiceren. En weet je: dat is helemaal ok!

Ook de andere persoon mag zijn wie hij of zij is met zijn of haar referentiekader. Het is niet eenvoudig met zo’n eenzijdig verbindend communicatie verkeer.

Je hebt 2 keuzes:

  • Empathisch luisteren: je gesprekspartner erkennen door waar te nemen zonder onderdeel en mogelijk gevoel en behoefte. Een verzoek hoeft hier niet steeds, je verdiept dan vooral hun nood aan ventileren of adviesvraag. Je verzoek kan zijn: heb je graag dat ik gewoon luister of wil je graag advies?
  • Jezelf een verzoek doen in je gedachten door eerst empathisch naar jezelf te luisteren en dan het verzoek naar jezelf te richten zoals 1. 2. 3. Ik heb nood gehoord te worden (maar mijn gesprekspartner erkent me niet) 4. Kan ik dit voor mezelf loslaten en proberen op een andere manier in te vullen?

Na mijn cursus

Ik ben nu 3 dagen na de cursus aan het oefenen geslagen in het echte leven. Eerst met de minder geladen situaties en uitspraken. Bijvoorbeeld bij digitale communicatie waar je sowieso meer tijd krijgt om na te denken en te reageren.

3 dagen op rij met een collega die niet touchy, feely is. Een situatie waarin hij mij geraakt had in mijn behoefte naar de erkenning in bekwaamheid. Hij reageerde verbazingwekkend goed en verontschuldigde zich zelfs.

Bij mijn echtgenoot was dit een vraag die ik hem wilde stellen die voor mij essentieel was maar waarbij ik vreesde dat deze niet positief voor mij zal worden beantwoord. Warempel! Het lukte zonder weerstand en zonder mijn in mijn behoefte afgewezen te worden.

Ten slotte bij mijn dochter bij een situatie die steeds eindigde in strijd. Ik zette mijn verbindende communicatie in en hoppa ze deed wat ik vroeg.

Ik stelde geen eisen. Ik vroeg via een non beoordelende waarneming en vanuit mijn gevoel en behoefte om iets te bekomen enkel als ze dit wilde. Ze wilden!

Ik zweer bij deze manier van communiceren en raad het iedereen aan.

Meer over verbindende communicatie

Er zijn een aantal boeken die meer vertellen over verbindende communicatie

  • Geweldloze communicatie, Marshall Rosenberg
  • Geweldloos communiceren, hoe doe je dat?
  • De giraf en de jakhals in ons, Justine Mol
  • Gelijk hebben of gelukkig zijn?, Marschall Rosenberg
  • De kracht van verbinding, Ellie van der Elst
  • Wat maakt je zo boos?, Shari Klein & Neill Gibson
  • Stop met aardig zijn, Thomas d’Ansembourg
  • De empathiefactor, Marie R. Miyashiro
  • Woorden die werken op de werkplek, Ike Lasater & Julie Stiles
  • Conflict of verbinding, wat kies jij? Ike Lasater en John Kinyon
  • SOS conflict. Corry Laura Van Bladel
  • De kracht van verbindende communicatie op het werk. Erwin Tielemans

Ik raad echter aan om er een cursus over te volgen met oefeningen. Ikzelf heb dit in België, Vlaanderen gevolgd bij Impuls vzw als een webinar. In december zal ik een fysieke cursus volgen omtrent verbindende communicatie bij kinderen.

Er zijn natuurlijk nog meer organisaties die zulke cursussen aanbieden.

Ik merk echt verschil en na een aantal weken voel ik dat er meer automatisme komt in het gebruiken van verbindende communicatie, behalve in de momenten waarop mijn overlevingsbrein overneemt. Daar is nog veel oefening voor nodig.

Hopelijk heb je iets gehad aan dit artikel. Misschien kan dit je ook wat helpen in jouw grenzen bewaken op een positieve manier waarbij je vanuit je behoeften kunt spreken.

Toxic positivity: wasda?

Je kent zeker personen die bij alles wat je zegt hetzelfde of zelfs erger meemaakten. Zelfs als je je hart lucht of ventileert krijg je de volgende zaken te horen:

  • Het komt wel goed, bekijk het positief
  • Altijd zo negatief doen werkt zeker niet
  • Er zijn ergere dingen in het leven
  • Ik heb dat ook meegemaakt en ik ben er goed uitgekomen
  • Ga verder met je leven, je komt er wel overheen
  • Het heeft geen zin om hierover te piekeren

Het zorgt er vaak voor dat je als gesprekspartner wordt afgewezen in je gevoel of beleving over iets dat je graag had besproken. Je wordt niet gevalideerd als mens in al haar facetten, zo ook de gevoelens die er steeds mogen zijn zoals ze zijn. Helaas komt bij deze toxic positivity ook vaak oordeel om de hoek kijken wat het geheel nog pijnlijker maakt.

To ask the right question is already half the solution of a problem.

Carl Jung

Dit is ‘toxic positivity’ die je nog dieper kan duwen dan dat je al zat. Als je kunt ventileren waarbij je gehoord wordt kunnen de negatieve gevoelens al een stuk opgeheven worden. Je emotionele draaglast wordt minder, ook al kan de andere de situatie niet oplossen of wegtoveren.

Zelf voel ik dat er te veel mensen niet actief (meer) luisteren naar hun gesprekspartners en als ze dat al deden doen ze dat met toxic positivity. Deze personen hebben vanuit hun eigen opvoeding niet geleerd dat ieders gevoel er mag zijn en zo ook de persoon achter deze gevoelens. Veelal doen ze dit zichzelf ook aan door zichzelf op diezelfde manier moed in te spreken en hun eigen gevoel af te wijzen.

We think we listen, but very rarely do we listen with real understanding, true empathy. Yet listening, of this very special kind, is one of the most potent forces for change that I know.

Carl Rogers

Ik voel me in bepaalde groepen of bij bepaalde personen niet veilig genoeg om volledig mezelf te zijn om mijn gevoelens of gebeurtenissen te bespreken. Ik kies ervoor om dit te doen bij personen die menswaardig met anderen omgaan. Dit houdt me thans niet tegen om die ‘emotionele ‘kip los te laten als ik sterk genoeg in mijn schoenen sta, ook al werd ik als persoon in mijn opvoeding niet gevalideerd.

Ik probeer iedereen thans te valideren, ook diegene die mij afwijzen. Dat kleine beetje mildheid hebben die personen nodig in hun leven. Ze ervaren dit waarschijnlijk niet als een probleem omdat het een levensstijl is geworden.

Tips om niet te vervallen in toxic positivity

Ben jij diegene die vervalt in deze toxic positivity en snel oordeelt? Ik wil jou, zonder mijn oordeel, informeren over de basics van interpersoonlijke contacten.

Iedereen heeft zijn of haar eigen referentiekader (opvoeding, scholing, werk, persoonlijke ervaringen,…) waar alles wordt door gefilterd. Bovendien heeft ieders draaglast te maken met de draagkracht waarop ze deze kunnen voort trekken. Het is niet zwak als iemand emotioneel reageert of iets op een andere manier dan jij verwerkt. Je kent immers niet heel hun geschiedenis. Dit hoeft eigenlijk ook niet als de persoon achter de woorden en gedragingen gezien wordt als volwaardig.

Als iemand in je netwerk worstelt en ze stellen zich kwetsbaar op tegenover jou kan dit zijn omdat ze zich veilig voelen bij je, hopen op een schouder of dat hun potje overloopt. Enkele gerichte vragen of bevestigende reacties kunnen de stoom binnenin geleidelijk aan loslaten i.p.v. dat die stoom geforceerd wordt ingehouden door toxic positivity (die van henzelf of die van jou).

Je kan zien dat de persoon tegenover jou verdriet heeft, boos is, teleurgesteld of depressief. Dat deze gevoelens van ergens komen, maar die ergens hoeft niet volledig toegelicht te worden. Je hoeft echt niet (volledig) te begrijpen wat die persoon drijft, maar wel wat dat met die persoon doet. Dwaal niet af naar je eigen verhaal of verval niet in geven van tips en goedbedoelde (maar ongevraagde) adviezen. Er zijn een aantal zinnen die kunnen helpen met het valideren van je gesprekspartner.

Dit is ook de manier om kinderen te benaderen zodat ze op een gezonde manier hun interpersoonlijke relaties benaderen of bepaalde ervaringen kunnen verwerken.

Jij bent het waard

Ik wil iedereen vertellen dat wie je ook bent, met welk verhaal dan ook, je mag zijn wie je bent. Wat je meemaakt(e) of wat je voelt mag er zijn. Zoek de personen op die je aanwezigheid en je verhalen appreciëren en valideren.

Is er iemand die je toch op zo’n manier afwijst? Neem het dan niet persoonlijk want dit kan te wijten zijn aan het gebrek aan vaardigheid om te communiceren. De persoon zit mogelijk ook nog een onbewuste familiecyclus waar deze toxische positiviteit schering en inslag was.

Ook jij die deze toxic positivity on/bewust gebruikt: jij bent het ook waard, ongeacht hoe je anderen benadert. Er is je niet aangeleerd om anderen te valideren, waarderen en te zien voor wie ze zijn, enkel voor wat ze vertellen, meemaken of doen. Maar dat is ok, we zijn er om te leren en ik ben er zeker van dat open kunt staan om jezelf hierin te erkennen en mogelijks in aan te passen.

Dagboek traumaverwerking: trial 6

Proloog

Ik juich mezelf toe! Ik ben trots op mezelf. Ik mag de zelf-liefde die ik sinds juni voel ook in mijn blog opnemen. Ik geef mezelf echt een schouderklopje omdat ik mezelf blijf evalueren en blijf evolueren.

Fuck the mensen die me niet zien zoals ik mezelf zie. Ze hoeven me niet te aanvaarden omdat ze toch niet de juist ik aanvaarden, maar een perceptie die ze hebben van mij. Wat een verspilling van energie om mijn gedachten en emoties aan hen te besteden. Ik kan beter mijn tijd en energie steken daar waar het gewaardeerd wordt en daar waar ze me zien voor wie ik ben, en zo ook geaccepteerd.

Daarom hoop ik ook werkelijk dat jullie als lezers iets aan mijn blog hebben. Ik voel minder verbinding met jullie de laatste tijd (likes, comments,…) en iedereen heeft zijn leven en trauma om aan te werken. I get it. Maar ergens heb ik toch soms nood aan wat feedback. Lukt het jullie wat daar? Helpt mijn blog je. Geef ik je de juiste inzichten en sluipt mijn positieve mindset ook in jouw hoofd?

Ik ben alleszins nog steeds gelukkig dat ik met deze blog ben begonnen en al helemaal met het resultaat dat ik in dit half jaar heb geoogst. Bedankt aan jullie allen om back office mijn steun te zijn! Binnenkort laat ik jullie trouwens ook weten welke grote beslissing ik genomen heb zonder mijn mama op mijn schouder. Benieuwd? Blijf me maar volgen. (wink wink)

Sessie 5: psycho-educatie

Voor de eerste keer sinds juni kwam het veelbeloofde NARM eventjes piepen tijdens mijn sessie. De inleiding van mijn verhaal bracht ons op het feit dat we individueel maar ook universeel neigen naar onze ‘favoriete’ overlevingsstijl. We ressorteren het meest naar die overlevingsstrategie die ons ook heeft geholpen tijdens die cruciale, maar destructieve, vormingsjaren. Het deed ons overleven en grijpen daarom ook terug naar diezelfde overlevingsstijl.

Hieronder de overlevingsstijlen in chronologische volgorde volgens Laurence Heller die nauw in overeenkomst is met de bouwstenen van hechting Truus Bakker-Vanzeil.

Vele inzichten op nog geen 10 minuten in mijn stoel. Maar dit was niet alles…

Sessie 5: Somatic Experience (SE)

Het aspect ‘destructieve parentificatie’ kwam kort, maar heftig, aan bod. Ik heb het gevoel dat, sinds de sessie familieopstellingen, de macht of invloed van mijn moeder is verdwenen. Ik ga lichter door het leven en heb zelfs 1 grote beslissing gemaakt zonder haar op mijn schouder. Maar dit blijkbaar enkel met mijn hoofd gebeurd. Bovendien helt de weegschaal nu best fel over naar de andere kant en voel ik wat apathie naar mijn moeder (weinig contact, niet veel empathie in haar situatie met mijn dementerende vader, …) Zaken waar ik me normaliter enorm schuldbewust over zou zijn en dat plichtsbesef dat daarmee gepaard gaat lijkt volledig verdwenen.

Dit kan inderdaad gebeuren dat dit volledig gaat overhellen omdat hij eerst volledig naar de ene kant oversloeg. Dat stuk is nochtans nog niet helemaal opgeheven en de vragen die de therapeut me stelde gaven me niet enkel een ongemakkelijk gevoel, maar ik werd best geïrriteerd met haar vragen. Ze voelde dit ook en nodigde me uit om dit gevoel even te ontleden en stil te staan bij waarom ik die irritatie voelde en zelfs mijn ogen rolde (wat absoluut verboden was tijdens mijn jeugd, zoals vloeken, negatieve emoties en inconsistentie).

Waarom was ik dan zo gepikeerd. Ze vroeg me eigenlijk enkel of mijn ouders zich al eens hun excuses hadden aangeboden of tenminste me valideerde in mijn gevoel over hu impact destijds. Op traumagroepen participeer ik vaak met het antwoord: veel zin heeft dit niet als de personen zelf geen notie hebben van wat ze deden traumatisch was. Ze komen zelf voort uit een generatie van trauma en hebben niet de juiste tools gekregen om deze keten te doorbreken zodat ook dit intergenerationeel trauma aan mij werd doorgegeven, on top of het adoptietrauma dat helaas versterkt en nog meer onthecht werd door hun destructieve parentificatie.

Waarom was ik zo gepikeerd als ik het gevoel had vrij te zijn van haar macht, beslissingen durfde te maken zonder haar goedkeuring en het plichtsbesef verdwenen lijkt. Mijn intuïtieve uitspraak liet het eindelijk naar buiten: “ik voel dat ik het nog steeds niet mag, dat ik nog steeds verantwoordelijk ben “…

Ik denk enkel aan de kind loyaliteit naar de ouders toe waardoor ik mezelf conformeerde inclusief de versterkte dankbaarheid van mijn redding door hun adoptie van mij. Niettemin is dit niet enkel loyaal maar houdt dit in mijn geval ook een rolomkering in. Ik zorgde voor mijn moeder i.p.v. dat zij dit deed in mijn basisbehoeften.

Begrijp me niet verkeerd: ik had het goed. Ik had eten, een dak boven mijn hoofd, kleren om aan te doen en ik mocht naar school. Maar de emotionele en ontwikkelingsbehoeften die een kind nodig heeft (zie hierboven: adaptive survivalstyles) kwamen nauwelijks aan bod. Het is net dit ‘zorgen’ dat nog steeds in mijn gevoel zit, maar wel uit mijn hoofd is verdwenen.

Dat kwam even binnen. Ik mocht daarbij ook even focussen op het gevoel binnen in mijn lichaam. Waar voelde ik een sensatie en kon ik het benoemen.

Mijn eerste praktische sessie benoemde ik het ‘knijpen rond mijn hart’ als ik het over mama had. Nu was het knijpen rond mijn hart overgegaan in een prikkelende sensatie net onder mijn hart, maar wel op weg naar mijn ‘borrelende maag/buik’ (zie eerste sessie SE) wat overeenkwam met het wegduwen van mijn emoties.

Dat laatste kan ik best niet laten gebeuren. Ik moet het gevoel doorvoelen en een plaats geven. Maar wat ik vooral vreemd vond… Ik heb deze hele sessie niet geweend. Ik heb geen knijpend hart gevoeld en ik kon best rustig vertellen over best (voor mij) heftige dingen. Dat viel de therapeut ook op en vroeg me wat ik daar bij voelde.

Verbazing maar vooral trots zijn op mezelf. Ik leer afstand nemen van mijn overlevingsmodus, uiteraard nog in een ‘oefening baart kunst’ kind of way. Ik voel wel dat ik al zoveel verder sta in die paar sessies SE.

Een sidenote, niet echt gerelateerd aan mijn trauma: ik liet haar ook wel weten dat ik moedeloos wordt van het feit dat als ik een horde heb genomen er steeds een andere horde opdoemt die ik ook moet tackelen. Alsof het een neverending story is. Het maakt me moe en een beetje ontdaan met het idee dat ik nooit ‘klaar’ zal zijn met mijn heling.

Wat een mooi antwoord dat kreeg!

Ze gaf aan dat alle significante gebeurtenissen (mijlpalen zullen we het noemen) in de reis naar heling, zoals de geboorte van mijn dochter of de bijna scheiding van mijn man vorig najaar, net een stepping stone is in je groei. Je groeit vanuit je vorige mijlpaal waardoor je beweegt naar een hoger plaatsje waar je beter kunt overzien (anders observeren) dan dat je ervoor deed. Je krijgt met andere woorden een nieuw paar ogen om te kijken naar een situatie die zich waarschijnlijk al eventjes aan het manifesteren was.

Ja zo kunnen we dat dus zien. Niet steeds negatief denken over de energie die we steken in de zaken. Af en toe het kop in de zand steken is bijvoorbeeld ook net je energie sparen om dan nog sterker met de moeilijke dingen om te gaan. Dus nee, je bent dan geen vluchter. Je bereid je net voor om de strijd met je innerlijke aan te gaan.

Positiviteit brengen in je denkpatroon want ook dat geeft je meer energie om er terug tegen aan te gaan, dan enkel moedeloos naar die trap boven je te kijken. Gewoon de eerste stap zetten en dan nemen je hersenen of het universum het wel van je over.

De volgende blogpost zal gaan over mijn grote beslissing (toch voor mezelf). Tot dan: zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond. Bovendien een goede zomervakantie waarbij jullie je kunnen onthaasten tijdens deze intense corona-tijd.

Dagboek traumaverwerking: trial 5

Proloog

Somatic Experience (SE) is, voor mij, echt de ideale manier om meer zicht te krijgen op dat waar ik nooit eerder aandacht aan besteedde. De meerderheid van de mensheid leeft zo snel in de dagelijkse ratrace waardoor ze niet (tijdig) luisteren naar hun lichaam. Dit lichaam vertelt thans zoveel en als je vertraagt kan je sneller inspelen op je lichamelijke sensaties. Dit zorgt er niet voor dat je geen gevoelens meer krijgt noch apathisch wordt. Het zorgt er juist voor dat je op een andere manier kunt voelen. Meer in het moment dan in een breinflits van het verleden.

Het heeft 15 jaar geduurd om te komen waar ik nu sta, sinds ik begreep waar mijn hindernissen vandaag kwamen. Hopelijk kan ik met mijn blog mensen bereiken die nog 2/3de van hun leven kunnen leren genieten van hun ‘nu’ momenten. Natuurlijk ben je nooit te oud om te leren dus op je 60ste kan je ook het roer omdraaien.

Mijn advies is vooral om niet enkel na te gaan wat er mis gegaan in je systeem (top down) in het verleden, maar eveneens ook stil te staan dat wat er gebeurde ook geëtst staat in je lichaam. Je lichaam, de sensaties: ze leren je zoveel en als je verbinding zoekt met de uitkomst van je trauma dan kan je, samen met de top down, sneller grip krijgen op je dagelijkse beleving. De hinder zal verminderen en je zal meer in verbinding gaan staan met jezelf en dan automatisch ook met andere.

Niet enkel individueel, maar ook maatschappelijk welzijn heeft baat bij deze verbinding!

Sessie 4: psycho-educatie

De top down uitleg voor deze sessie…

De periode dat je blijft hangen in de niet optimale arousal is best lang en ook te frequent als je niet voldoende aandacht besteed aan je lichamelijke sensaties. Ik kon me geen beeld vormen van wat die spanning (instinctieve reactieve emotie) teweeg bracht en door voorbij te gaan aan die alarmbel ging ik te vaak in overdrive (overlevingsstand).

Vooral in die hyper arousal (fight), maar eigenlijk ook best veel in de hypo arousal (freeze). Meer dan ik voor ogen kon houden. Ongedisciplineerd mijn taken aanvatten en nooit kunnen afmaken wat ik me voorhield. Mijn huishouden niet voldoende kunnen organiseren, of wel organiseren maar niet volhouden. Een foto ter herinnering van de eigenschappen per survivalmodus.

Sessie 4: Somatic Experience (SE)

Deze sessie gaf ook weer zoveel inzicht (stukje top down), maar vooral… zoveel thuiskomen in mijn lichaam.

Het grote thema waarrond we vandaag werkte was eentje die me enorm bezig hield. Dit thema is echt doorheen mijn leven aanwezig (geweest) en het raakt me het diepste in mijn ziel. Zo ook nu. Ik geef in het kort even de achtergrond van het thema zodat jullie snappen hoe ze me geholpen heeft tijdens de sessie.

Mijn allergrootste trigger is het gevoel hebben niet gezien noch geaccepteerd te worden voor wie ik ben. Daardoor voel ik me bij bepaalde type van mensen onveilig en zal ik bij hen ook saai, gesloten en soms all over the place lijken. Dit versterkt hun gedrag naar mij nog meer en boem! vicieuze cirkel…

Deze trigger is al enkele weken aanwezig en ik heb voor mezelf wel al wat knopen doorgehakt om korte metten te maken met mijn eigen stuk. Hun stuk dat blijft best bij hen en maar daar moet ik leren afstand van nemen. Dat gevoel van eenzaamheid is helaas zo overweldigend.

Mijn therapeut heeft me in deze sessie weer zoveel doen inzien. De veiligheid die ontbreekt zorgt er ook vaak voor dat ik nooit eens gematigd kan reageren. Enerzijds gaat het gepaard met tranen en een bibberend stemmetje (emotionele kip), anderzijds gaat het gepaard met passief-agressiviteit (all over the place). Dit geeft nog meer een bevestiging van hun gedachten over mij.

Ik heb wel al geleerd om mij dit niet te laten tegen houden. Ik ben liever empathisch voelend als een emotionele kip dan iemand die geen empathie kan tonen en enkel iemand veroordelend benadert. Het probleem is … het raakt het diepste van mijn hart dat iemand mij in mijn goedheid niet ziet…

Die emotionele kip zat ook in de stoel bij de therapeut en ze gaf me de tools om eens naar mijn lichaam te kijken. Letterlijk kijken. De manier hoe mijn ledematen zich spannen, overhellen, op en neer trillen. Bij elk moment van dat emotionele gespannen gevoel waren het vooral mijn voeten of benen die zich spanden en daar liet ze mij naar kijken en heel traag die spanning weghalen. Hoewel ik midden in mij verhaal zit werd ik vertraagd waardoor ik op een (voor mij) normale manier kon verder vertellen, ook al was het nog steeds over hetzelfde verhaal met datzelfde gevoel. Mijn gevoel over het verhaal was er nog, maar ik kon het anders ontvangen.

Dit is eigenlijk wat we doorheen de dag zouden moeten doen als we getriggerd worden in onze diepste onveiligheid. Het opgegraven rauwe, instinctieve gevoel op die manier ontvangen dat het gevoel wordt bijgeslepen en ons minder tot geen pijn doet. Als dit ons minder pijn doet (minder hindert) zullen we dat gevoel of die gedachte anders ontvangen en daarom ook minder geladen reageren. Het gevoel is er nog, maar minder instinctief. We vervallen niet (meer) in die destructieve survival modus.

Natuurlijk is dit een enorme ‘oefening baart kunst’ ding. Je zal dit niet in zomaar enkel sessies leren. Het moet volledig integreren in je mindset. Wat hierbij kan helpen is mindful, meditatief en in the moment aspecten inbrengen in je leven. Ik kom er helaas nog steeds niet toe om het beloofde ‘start to meditate’ te onderzoeken, laat staan dit schrijven. Ik heb er zelf nochtans enorme nood aan.

Ik beloof mezelf en jullie dat ik er werk van zal gaan maken. Deze maand nog zal ik deze blogpost schrijven. Tot dan: zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond. Bovendien een goede zomervakantie waarbij jullie je kunnen onthaasten tijdens deze intense corona-tijd.

Dagboek traumaverwerking: trial 4

Proloog

Ik blijf nog steeds overtuigd van het feit dat trauma therapie op 2 professionele manieren moet aangepakt worden: top down (brein) en bottom up (lichaam). Niet enkel oorzaak – gevolg (brein) is belangrijk zodat je kan plaatsen waar het allemaal vandaan komt. Eveneens enkel het gevolg (opgeslagen in het lichaam van het moment dat je trauma begon) is de moeite waard om onder de loep te nemen en je bewust te worden van de actuele lichamelijke sensaties tijdens triggers.

Bovendien is ook niet onbelangrijk dat je accepteert wat er in het verleden is gebeurd en kunt proberen te komen tot vergeving. Niet zozeer omdat je de andere ‘off the hook’ laat maar eerder om je eigen mentale en lichamelijke toestand rust te gunnen van alles wat er is geweest: want daar kan je helaas niks meer aan veranderen.

Wat je kan veranderen en waar je wel controle over hebt is je heden en toekomst en dat kan enkel als je de man of vrouw in de spiegel goed observeert en de nodige stappen onderneemt om zelf te kunnen doorgaan met het leven dat je werd gegeven. Hoe shitty dat ook kan zijn… Het wordt al een stukje lichter om dragen als je de tools krijgt qua bewustwording en je er praktisch mee aan de slag kunt gaan.

Sessie 3: psycho-educatie

Ik kan weinig toevoegen over de top down manier van deze sessie.

Er werd vooral ingezoomd om praktisch aan de slag te gaan met mijn ‘nu’ reactie tijdens een trigger. Het is vooral tijdens zo’n ‘nu’ reactie dat het gezinsklimaat eronder te lijden heeft. Begrijp me zeker niet verkeerd! De ‘nooit’ reactie (het wegduwen van de emotie) speelt jezelf vooral heel erg parten, maar heeft geen onmiddellijke impact in het gezinsklimaat (wel op lange termijn natuurlijk).

Deze ‘nu’ reactie is de ‘coming out’ reactie door actief iets te doen met wat ik voel bijvoorbeeld tijdens of direct na een trigger disproportioneel reageren naar mijn communicatiepartner toe en dit niet vanwege de actuele situatie of uitspraak maar een breinflits naar het verleden.

De HYPER arousal in de window of tolerance (vanwege het aanspreken van het sympathetic nervous system: de amygdala highjack > kern voor de emotie-regulatie).

Sessie 3: Somatic Experience (SE)

De sessie ging er vooral over om tijdens ‘nu’ triggers beter te focussen op de lichamelijke sensaties en van daaruit deel voor deel ervan bewust te worden en daarna per deel te ontspannen.

De oefening was in een stoel waarbij je spanning moest zetten op je voeten op de vloer (induwen) en van daaruit bekijken wanneer je spanning voelt en dan je lichaam vertraagd te laten bewegen zo dat je de spanning niet meer voelt (intuïtief en niet mechanisch). Daarna moest je de ellebogen tegen de armleuning induwen en opnieuw je lichaam intuïtief laten bewegen tot dat je ook je spanning niet meer voelt.

Het is een oefening waarbij je tijdens een ‘nu’ reactie nog niet meteen vat op zult hebben. Meestal is die nog te instinctief. Maar als je de oefening regelmatig doet zonder trigger ga je dit tijdens een trigger wel eenvoudiger toepassen. Dit is een soort oefening om te aarden.

Hierin heb ik zelf nog een langere weg te gaan omdat die bewustwording rond de lichaamssensaties (en ze vooral benoemen) heel moeilijk is. Wat ik wel weet is dat ik me meer zal moeten toespitsen op dit ‘aarden’: ademhaling, fysieke en visuele bewustwording, zintuiglijk, zelfzorg, afleiding.

In de ratrace die het leven heet geeft me dit weinig speling. Daarom zal ik een blogartikel wijden aan ‘start to meditate’. Enkel door onderzoek om jullie te informeren, kan ook ik zelf eindelijk starten met dit hoofdstuk (or so I learned van de andere blogartikels). Dankzij de start van mijn blog ben ik al op zo’n korte tijd zo ver geraakt. Dit middel heiligt alleszins het doel.

Tot dan: zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond. Bovendien een goede zomervakantie waarbij jullie je kunnen onthaasten tijdens deze intense corona-tijd.

Co – dependentie: je bent het niet, je doet het

Wat is het vervelend als je jezelf bijna continu aan de kant zet. Nog vervelender is dat je dit vanuit een instinctieve reactie doet en je er bijna geen controle over hebt. Maar waar kom dit dan vandaan? Nog belangrijker: kan je hieraan iets doen? JA!

Ik bespreek de term co-dependentie op de volgende manier:

  • Herken jezelf: tijd voor zelfreflectie (symptomen)
  • Psycho – educatie: informatie over oorzaak – gevolg
  • Behandeling: wat kan je zelf doen, wat kan je doen onder begeleiding

Let op: Ik ben geen therapeut en haal mijn mosterd uit mijn eigen therapieën en zelfhulp. Wat ik weet is dat het mezelf revelaties bracht door er intens mee bezig te zijn en deze info te verinnerlijken. Ik toets mijn revelaties steeds bij professionelen (online en in real life) en ze geven aan dat ik in de goede richting zit en al redelijk ver sta in mijn traumaverwerking. Ga zeker voor je eigen traumverwerking te rade bij een eigen gekozen therapeut omdat ieder verhaal anders is en waar elke aanpak op maat moet worden uitgewerkt. Dit kan een oriëntatie zijn of een leidraad om stap voor stap jezelf te analyseren.

Herken jezelf: tijd voor zelfreflectie

Waaraan kan je herkennen dat je co-dependent (overafhankelijk) bent?

  • sta je altijd klaar voor een ander? de dramadriehoek is hier ook (niet) op zijn plaats
  • durf je geen nee te zeggen of voel je je overmate schuldig als je wel nee zegt of niet helpt?
  • laat je je grenzen schenden?
  • heb je lage gevoelens van eigenwaarde?
  • wil je de controle waarbij de andere moet veranderen zodat je eigenwaarde kan groeien (geven om te krijgen en pas geven als je krijgt)?
  • zijn jouw behoeften niet zo belangrijk als die van een ander?
  • accepteer je dingen die eigenlijk niet acceptabel zijn?
  • neem je de verantwoordelijkheid van de ander op je schouders?
  • ben je een ‘people-pleaser’?
  • zoek je steeds naar goedkeuring of waardering in wat je doet?
  • vind je de mening van een ander over jou belangrijker dan je eigen mening over jezelf?
  • agressie, driftbuien en paniek zijn je niet onbekend: zelf regulatie is niet optimaal
  • verval je in dwangmatig gedrag zoals verslavingen, eten en relaties
  • komen er mentale en fysieke uitingen van je co-dependentie: depressies, burn-out, ziekten…

Een hele lijst he. Je hoeft ook niet op alles ja te moeten antwoorden. Enkele van deze kunnen al destructief werken en je dagelijks functioneren beïnvloeden. Wat ligt toch aan de basis van deze ‘fucked up’ zijnswijze?

Psycho – educatie: oorzaak – gevolg

Het gevolg (de symptomen) zijn al geweten. Die heb ik hierboven in een lijstje gegoten. Maar die aspecten voel je elke dag, misschien zelfs elk uur als je in relatie met anderen staat. Afhankelijk van hoe veilig je je voelt zal deze co-dependentie ook in meer of mindere mate voorkomen. Veilig als in: je voelt je gehoord, gezien en je mag zijn wie je bent.

Waar het gevolg vandaan komt gaat helemaal terug naar je ontwikkeling als kind. Voor sommigen kan dit al tijdens de zwangerschap en geboorte plaatsvinden, anderen worden dan weer pas beïnvloedt tijdens die eerste cruciale levensjaren waarin hechting gevormd wordt, helaas kan dit ook (pas) voorkomen in de jaren tussen 3 jaar en 18 jaar tijdens het parentificatie-proces: de ontwikkeling als schoolkind.

Wanneer je proces tijdens de basishechting verstoord geraakt (die eerste 5 jaren) kan dit enkele destructieve hechtingsstijlen met zich meebrengen. Vermijdend, ambivalent of gedesorganiseerde hechting wordt dit dan benoemd: afhankelijk van de mate waarin je een veilige haven (zorg) en basis (vertrouwen) kreeg. De afbeelding hieronder laat je zien wat die cirkel van veiligheid inhoudt. Ik heb nog een mooi schema over de bouwstenen van hechting. Hierin staan de leeftijdsfase en de corresponderende ontwikkeling van het kind t.o.v. de ouder opgesteld. Spreek me even aan in privébericht en ik stuur je deze door.

Zal je verder een veilige haven en basis krijgen (tijdens je schoolkind jaren) kunnen die 1ste cruciale jaren wat meer recht getrokken worden of terug wat meer gelijmd/ gehecht. Groei je echter op in een disfunctioneel gezien met allerhande stijlen waarbij liefde en steun onthouden worden tot je volgt/presteert wat ze voor je voorzien hebben en/of waar je fysiek mishandeld werd en/of seksueel werd misbruikt? Dan kan deze initiële onveilige hechting nog verder onthecht geraken en helaas nog meer versterkt. Je volwassen leven zal dan net zo worden zoals je je steeds daar hebt gevoeld. Het mogelijk parentificatieproces kan ik je hieronder geschematiseerd tonen.

Excuses voor de rode lijntjes onder elk woord: ik zorg ervoor dat deze afbeelding wordt vervangen met eentje zonder de rode lijntjes

Tijdens de jaren van 0 – 18 jaar zal je dus leven in continue dreiging waarbij cortisol hormonen in je lichaam worden losgelaten. Deze cortisol wordt gelinkt aan stress, angst, onveiligheid. Helaas geeft deze cortisol ook het gevolg aan een vertraging of stopzetting van de hersenontwikkeling(IQ, EQ, FQ en SQ). Als mens hebben we een gebalanceerd hormonenstelsel nodig van cortisol, dopamine en oxytocine (en nog andere hormonen hoor) zodat onze hersenen verbindingen maken die ons optimaler kunnen doen reageren, voelen etc…: zelf reguleren. Zie de onderstaande visuals.

Doordat onze amgydala (in onze hersenen) telkens wordt aangesproken zullen we een continue gevoel van dreiging voelen waardoor we enkele overlevingsstrategieën inzetten om te kunnen overleven (hyper- of hypo arrousal). Door dat overleven hebben we nauwelijks tijd om gezond en veilig te groeien in ons systeem. We leren niet of in mindere mate hoe met relaties om te gaan omdat we nauwelijks met onszelf kunnen omgaan (of zelfs niet weten wie we zijn zonder dit trauma).

Net zoals ik in mijn ‘dagboek van traumaverwerking: trial 3′ heb vermeld: wij trauma survivors hebben een window of tolerance waar we 3 arousal types kunnen onderscheiden. De optimale (met zelf regulatie), de hyper arousal (de ‘nu’ reactie) en de hypo arousal (de ‘nooit’ reactie). De laatste afbeelding hierboven geeft dat weer.

Als we ons in één van de extremen (nu of nooit) bevinden neemt de overlevings-strategie het over. Die hoeven niet meteen duidelijk te maken hebben met de term, maar kunnen zich in een heel andere vorm presenteren. Een goed voorbeeld vind je in de volgende afbeelding. Links is de hypo-arousal. Rechts is de hyper-arousal.

Zo’n arousal situatie kan voor sommigen nu en dan opkomen, voor anderen is het een continue waakzaamheid en een state of life (zoals voor mij: helaas alle F’n voor mij). Zo ook voor personen die zeer co-dependent lijken. In werkelijkheid is het een traumaresponse (fawn) die we gebruiken om niet verlaten te worden: people pleasing en omdat we niet aan zelf regulatie kunnen doen omdat het ons niet werd aangeleerd.

Behandeling: zelf en onder begeleiding

Een volledig herstel, als in het wegwerken van de trauma, zal niet mogelijk zijn. Wat wel mogelijk is om anders om te gaan met jezelf en je relaties.

Het grootste antwoord ligt in co-regulatie i.p.v. co-dependentie:

  • co-regulatie is op een gezonde, gebalanceerde manier binnen relaties je emoties, gedachten verwerken en reguleren
  • co-dependentie is op een ongezonde manier te veel willen, claimen en grenzenloos zijn opdat je eigenwaarde zal groeien of de andere ons niet zou verlaten

Hoe kan je hieraan beginnen? Het gaat vast een beetje cliché klinken en de lijst lijkt zelfs een klucht want dat had je zelf ook kunnen verzinnen. De kunst is om werkelijk aan de slag te gaan met onderstaande aspecten door intens ermee bezig te zijn.

  • Weet dat je als persoon waardig bent en niet (enkel) voor je prestaties: bevestiging voor je prestaties zullen je dus niet vervullen
  • Je mag er zijn: gewoon zoals je bent met je tekortkomingen, maar ook je talenten
  • Boost je talenten en leer stap voor stap zelf van je succeservaringen (en niet vanwege andere hun waardering en applaus): start klein en breidt uit na verloop van tijd met tussendoelen
  • Vul niet in voor anderen wat ze denken: waardoor je niet foutief hun gedrag of gedachten interpreteert en daarop niet instinctief hoeft te reageren (N.I.V.E.A)
    • Kleine kanttekening: in mijn geval vul ik juist in voor de ander (foutieve assumptie) omdat ik onbewust bevestigd wil zien dat ik niet waardig ben (selffulfilling prophecy) > klinkt bitchy maar deep down voel ik me ONwaardig
  • Leer respectvol nee zeggen zonder schuldgevoel: hiervoor heb ik een schoontje in mijn boekenkast > Manuel J. Smith: Als ik nee zeg voel ik me schuldig. A game changer geweest voor mij! Je plukt enkel de vruchten of draagt zelf de consequenties van je keuzes en gedrag. Een zin die me uit mijn schuldgevoel t.o.v. mijn adoptiemoeder heeft gehaald
  • Zeg je nee, kan je nog altijd een alternatieve manier voorstellen hoe het wel zou kunnen, maar dan enkel op een manier waarbij jij je comfortabel voelt
  • DE BELANGRIJKSTE: je accepteert en omhelst je gekwetste, onvervulde innerlijke kind want van hieruit word je gestuurd naar je overlevingsstrategieën. Hiermee accepteer je ook je trauma en probeert dit te verwerken door er op een andere manier mee te leren omgaan (dit betekent niet dat je goedkeurt wat er is gebeurd, maar dat je vrede neemt met het gebeurde om een eigen weg uit te stippelen weg van het trauma)

Met dat laatste kan het nogal lastig worden. Al die onvervulde behoeften van toen je kind was: die kan je niet meer invullen. Maar je kan het accepteren en proberen je leven verder op te bouwen op de ruïnes van je verleden.

Met gezonde co-regulatie en eigenwaarde en het leven in handen te nemen kunnen je hersenen weer door dopamine en oxytocine nieuwe verbindingen leggen waardoor je anders in het leven zal kunnen gaan staan. Je brein is plastisch en kneedbaar. Dus heb vertrouwen in de outcome, maar je zult begeleiding nodig hebben. Destructieve patronen en familiesystemen doorbreken is niet simpel, zelfs niet met begeleiding. Je moet er klaar voor zijn.

Ik ben een voorstander van combi therapie. Zowel inzichtelijke cognitieve therapie (top down of praatsessies, if you will) om patronen en oorzaken bloot te leggen die je nog niet duidelijk waren. Als lichaamsgerichte therapie (bottom up) om de gevolgen gewaar te worden en meer bewustzijn te creëren voor wat er lichamelijk gebeurt tijdens die arousals. Door bewuster te worden krijg je de kans om die arousal te rekken (i.p.v. de vervelende reflex) zodat je de keuze krijgt anders te reageren. Niet vanuit past programming maar enkel op de actuele gebeurtenis die in feite niet zo intens hoeft te zijn.

In mijn blogartikel ‘verbinding herstellen’ lijst ik een aantal traumaverwerkingstherapieën op. Ik heb ze zelf (nog) niet allemaal kunnen volgen. Ik heb ervaring met familieopstellingen en somatic experience (i.c.m. NARM) waarover ik je meer vertel via mijn dagboektrials. Misschien voeg ik daar EMDR aan mijn eigen lijstje toe als ik iemand vindt die gespecialiseerd is in preverbal trauma of early trauma.

Als je zoekt naar een cognitieve therapeut. Zoek er dan zeker eentje die gespecialiseerd is in hechting en parentificatie (ontwikkelingstrauma’s, early T’s, preverbal trauma’s). Bovendien moet je ook klikken natuurlijk!

Hopelijk was dit blogartikel iets dat je kan helpen oriënteren binnen één van de overlevingsstrategieën en waar je oorzaak – gevolg aan kunt linken. Ik wens je veel succes in je reis en laat me af en toe eens weten hoe je reist, al dan niet, vlot. Ik sta bij je zijde op een afstand en zal er zijn als je me nodig hebt.

Dagboek traumaverwerking: trial 3

Proloog

Het is vreemd. Zo vreemd.

Alle praatsessies die teruggaan naar oorzaak-gevolg en de ratio (top down) zijn zeker nuttig waar je een voldaan gevoel aan kunt overhouden om eindelijk te weten waar alles vandaan komt. Cognitieve therapiesessies alleen zijn volgens mijn ervaring niet voldoende, ook al heb ik nog weinig ervaring met andere praktische therapievormen.

Wat ik wel weet is dat na (nog maar) twee sessies ‘somatic experience’ (bottom up, lichaamsgericht) ik merk dat ik niet begrijp dat ik zo lang heb gewacht (nja, ik wist het niet eerder, ieders pad gaat op zijn of haar eigen tempo) om dit in te roepen.

Ik zal mijn therapieverloop ook op 2 manieren bespreken. Eerst de psycho-educatie die de oorzaak- gevolg/ratio (top down) weergeeft van mijn sessie. Daarna zal ik het lichaamsgerichte (bottom up) werk bespreken die voortvloeit uit de praktijk van de sessies.

Sessie 2: psycho-educatie

Wij, trauma survivors, leven en denken heel snel. Reflexief, automatisch en instinctief zonder dat we kunnen vertragen. Het is voor ons een ‘nu of nooit’ reactie op het moment van de trigger of arousal. Zoals je ziet op de onderstaande afbeelding reageer je ‘nu’ (hyper arousal) door de overlevingsstrategie vecht (fight) of vlucht (flight) in te zetten. Zet je de strategie ‘nooit’ (hypo arousal) in zal dit via het onderwerpen (fawn) en bevriezen (freeze) naar boven komen.

Wat is nu dat hyper- en hypoarousal dinges en wanneer reageer je dan optimaal (zonder hyper en hypo)? De volgende afbeelding (window of tolerance) legt het haarfijn uit.

  • Hyper arousal: enorm en continue waakzaamheid i.f.v. dreiging stimulus
  • Optimale staat: kalm, gebalanceerd en in controle door zelf-regulatie
  • Hypo arousal: afsluiten, inwaarts keren, geen verbinding voelen

Personen die codependent genoemd worden zijn in werkelijkheid hun ‘fawn’ strategie aan het inzetten vanuit een past programming door hun leven in een disfunctionele familie, weinig eigen waarde en zelfvertrouwen (onveilige hechting), afhankelijk te zijn geweest van bevestiging van prestaties i.p.v. de persoon (destructieve parentificatie)…

Sessie 2: Somatic Experience (SE)

De vorige sessie was een intake waarbij de therapeut een beetje moest aftasten hoe ik (en mijn reacties) in elkaar steek. Een zeer observatief moment wat soms als ongemakkelijk kan ervaren worden. Je wordt gepeild en er vallen veel stiltes. Maar op zich heb ik daar geen probleem mee, want stiltes zorgen voor vertraging: gewoon zijn.

Deze sessie ging precies zo door zoals de vorige keer: observatief, traag, stil. Enkel gerichte vragen en opmerkingen om mij te laten vertragen. Mijn brein zorgt ervoor dat ik te snel te vaak (top down) uitleg wil geven en andere zaken eraan wil linken.

Wel enkele revelaties op dit kort uur van veel stille observaties en gerichte vragen:

  • Ik reageer soms ‘nu’: explosief, communicatief, verontwaardigd, boos, gezien /gehoord willen worden
  • Ik reageer soms ‘nooit’: inwaarts, inslikken, droevig en ongezien/ongehoord voelen

Deze revelatie merkte ik lichaamsgericht door enkele vragen die me:

  • een knellend gevoel rond mijn hart teweeg brachten: de ‘nu’ response
  • mijn buik/maag deed borrelen: de ‘nooit’ response

Bovendien kwam iets verder in de sessie nog wat verbazende info naar boven.

  • Tijdens zo’n ‘nu’ reactie voel ik me veilig genoeg om dit communicatief over te brengen zodat ik mezelf kan laten zien en laten horen (nauwe contacten) vanuit mijn hart zodat ik ontkneld word
  • Tijdens zo’n ‘nooit’ reactie voel ik me onvoldoende veilig om dit communicatief over te brengen en slik ik mijn emotie naar beneden helemaal naar mijn buik die blijft borrelen

Jammer genoeg werd het mij ook duidelijk dat deze laatste reactie ook steeds voortkomt bij mijn adoptiemoeder. Inslikken en zonder communicatie over hoe ik me voel in bepaalde triggersituaties. Ik weet niet of ik dit ook ooit zal kunnen doen. Dit ook vanwege haar fragiele staat omdat mijn adoptievader aan dementie lijdt.

Ik ben ook niet zeker of het wel nodig is om haar blijk te geven van mijn emoties bij triggers omdat ze geen idee heeft van wat haar impact op mij is geweest. Ze had onvoldoende handvaten om aan mijn opvoeding te beginnen (vooral ook omdat ik al een beperking had vanwege die onveilige hechting in mijn eerste 3 jaren). Het blijft dus een heet hangijzer.

Om te weten wat de lichaamssensaties en waar die bij horen is eigenlijk best een revelatie. Zeker omdat ik me nu bewuster ben van bepaalde sensaties nadat mijn sessie gedaan was.

Een lieve digitale vriendin vertelde me bijvoorbeeld hoe ze me begreep binnen een bepaald topic op een besloten facebookgroep. Het veroorzaakte een positieve fladder in mijn buik/maag. Ik was me bewust van deze sensatie, kon ze benoemen en werd er gewoon uitermate blij van. Hopelijk is dit een begin van het aanvoelen van negatieve triggers en het kunnen vertragen: de emotie sorteren onder een trauma reactie en niet onder de aanleiding of actuele gebeurtenis waardoor de response optimaler kan worden na verloop van tijd.

Ja waarom heb ik dit niet eerder ontdekt he? Zoals ik hierboven aanhaalde. Iedereen stapt op zijn eigen tempo zijn pad en zal op zijn tijd ontdekken wat tot zijn heling kan leiden: omdat je er klaar voor bent.

Een lezeres vertelde me onlangs dat ze niks heeft met het woord ‘heling’ maar liever de term ‘reis’ gebruikt. Dit kan en mag zeker! Zoals ieders pad eigen subjectieve belevingen, ervaringen zal hebben kan dit eveneens ook met andere termen zijn. Zolang ze voor jou werken en zolang jij er maar klaar voor bent.

Mijn reis (of heling) hoeft niet die van jou te zijn. Ik kan je enkel aantonen hoe ik mijn reis aanvat en welke tussenstops ik neem en wat ze me hebben bijgebracht. Mogelijk kan dit voor jou ook een tussenstop worden en mogelijk brengt het jou niet wat het mij bracht. Maar mogelijk ook wel!

Blijf in beweging: zo kan je niet roesten. Maar vertraag ook af en toe zodat je je bewust wordt en blijft van je proces. Veel paradoxen, maar zo is het leven: vol tegenstellingen waartegen je je kunt wapenen als je de juiste handvaten kunt hanteren. Hopelijk kan ik je hier bij helpen.

Ik zal binnenkort ook een tekst online zetten over “co-dependentie” op vraag van een lezeres. Aarzel zeker niet om mij aan te spreken als je graag een andere focus hebt van mijn blog en ik onderzoek het graag voor je. Mijn 4de dagboek trial komt midden juli online.

Tot dan: zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond. Bovendien een goede zomervakantie waarbij jullie je kunnen onthaasten na een intense corona-tijd.

Dagboek traumaverwerking: trial 2

Proloog

Het is een turbulente tijd. Een tijd waarop ik nog scherper sta dan anders. Redelijk veel psycho-educatie en redelijk wat verwerking van rationele inzichten over trauma’s en zijn effecten. Bovendien zindert die familieopstelling nog wat na. Niet in een negatieve zin. Helemaal niet. Ik kan zelfs zeggen dat mijn wekelijkse bezoekjes bij mijn moeder mij minder beïnvloeden dan dat ze voorheen deden. Alsof die opstelling en mijn systemisch loslaten, accepteren van haar handelingen en uitspraken toch een shift heeft veroorzaakt. Toch blijven triggers me parten spelen en dat reflexieve: ik word er echt helemaal heebiejeebie van. Geen controle of wat dan ook.

Ik ben er ook eindelijk achter dat het de window of tolerance heet; datgene dat me sneller naar een overlevingsstand doet overschakelen… in nanoseconden.

Window of tolerance: het rekken van de arrousal window om niet meteen over te slaan in hyper- of hypoarrousal

Ik kan mezelf dus onderverdelen onder de freeze en fawn overleving. De overleving zal ik nooit meer kunnen uitzetten, maar wat ik kan doen is om mijn reactie op triggers te veranderen. Nu probeer ik dus op zoek te gaan naar een manier om die reactietijd te verlengen tussen trigger en reactie/gedachte/gevoel door onderstaande therapie, meditatie, ademhalings-oefeningen en mezelf aarden. Het zal wat oefening (en ruimte) vragen en hopelijk kan ik hier snel mee aan de slag!

SE/NARM

Dus… Ik ben gestart met een geheel andere therapie dan dat de meeste gewoon zijn. Cognitieve therapie werkt vaak inzichtelijk, rationeel en top-bottom. Hetgeen ik nu zal starten werkt vooral bottom-up (lichaamsgericht). Vanuit sensaties, aanvoelen, lichamlijke gewaarwordingen, en van daaruit verder werken.

Somatic Experience (SE) wordt vooral gebruikt bij shock trauma’s of eenmalige grote gebeurtenissen (big T’s). Daarom was ik zolang op zoek naar een combinatie therapie waarbij ook de ontwikkelingstrauma’s (small t’s) zouden aangepakt worden. De therapeute waar ik besloten heb om naar toe te gaan heeft niet enkel SE opleiding op haar CV, maar ze is ook klinisch psychologe van achtergrond met enkele cursussen van NARM (neuro affective relational model) die ze heeft gevolgd. Dit laatste wordt vooral toegepast op die ontwikkelingstrauma’s of de pre verbal trauma’s waarbij men nog geen woorden en bewuste herinneringen had.

Gisteren was de intake. Door naar mij te peilen kan ze de therapie afstemmen op mijn noden die naar voren zijn gekomen in de intake. Natuurlijk ben ik weer een huilebalk en kan ik nooit gewoon eens mijn verhaal vertellen. Maar waar ik ook wel werd op gewezen was dat beklemmende gevoel rond mijn hart als ik het had over schuldgevoel of mezelf in de picture te zetten (op de eerste plaats). Hetzelfde beklemmende gevoel dat ik had toen ik in de familieopstelling ‘onder’ mijn adoptiemoeder stond opgesteld (door mezelf); hoe ik het systemisch aanvoelde.

Ik heb nog steeds geen idee hoe deze therapie zal verlopen. Ik begrijp zelfs niet als ze me vraagt welke de emotie is die ik voel bij een bepaalde situatie of uitspraak. Want ja ik kan verschillende emoties benoemen: droef, boos, ontgoocheld, blij… Maar ze plaatsen in een bepaald moment kan ik blijkbaar niet heel goed.

Maandag ga ik opnieuw en zal ik zien hoe de therapie in gang wordt gezet. Misschien goed dat ik er geen idee van heb (net zoals bij de familieopstellingen) want dan kan je ook geen verwachtingen hebben (en teleurgesteld worden). Ik kan enkel zeggen dat dit een manier van aanpak is die niet gebruikelijk is en dat we standaard graag rationeel vragen hebben over oorzaak-gevolg en van daaruit tot inzichten komen om het dan te verwerken. Hier wordt die oorzaak-gevolg uiteen gehaald en enkel bij het gevolg (lichamelijke gewaarwordingen) stil gestaan.

Volgende week weet ik jullie allicht iets meer te vertellen.

Dagboek traumaverwerking: trial 1

Ik heb mijn reis naar heling aangevat. Het is belangrijk dat ik niet teveel hooi op mijn vork neem, want dat heb ik zeker gemerkt na mijn eerste familieopstelling vorige week zaterdag. Eigenlijk goed dat ik intuïtief een spreiding hebt gemaakt van de nieuwe therapieën om geen overload aan prikkels te krijgen. Ik schrijf deze blogpost daarom ook enkele dagen later omdat ik eerst wat tot mezelf wilde komen.

Wat kan ik je vertellen over familieopstellingen. Eigenlijk wil ik je er niet teveel over vertellen omdat je best met een open houding zo’n opstelling beleeft. Zelf heb ik ook pas na mijn opstelling contact gezocht met mede geadopteerden om te horen hoe zij zo’n opstelling hebben beleefd.

Wat ik je wel wil vertellen is een korte samenvatting waar het vandaan komt en wat de opstelling tracht te realiseren. Here I go.

Familieopstelling werd uitgewerkt door de grondlegger: Bert Hellinger. Hij baseerde zich op de oude en huidige stammen die hun voorouders blijven (h)erkennen en betrekken in het huidige leven. Je hebt buiten je eigen interne systeem ook een familie- en maatschappelijk systeem waar je, samen met je biologische/verworven familieleden, deel van uitmaakt. Boven dat alles is er het verbindende veld, vaak verborgen en onbewust, dat je brengt naar een Groter Geheel.

Het is de bedoeling om de onbewuste en onzichtbare patronen van knellende relaties binnen je familiesysteem te onthullen. Het zijn net deze patronen die je niet volledig laten zijn wie je bent of dat je je eigen plaats verkeerd of niet ten volle kunt innemen in de fontein.

Er zijn drie elementen die hierbij worden in aanschouwing genomen:

  • Iedereen moet zijn plaats innemen ongeacht of ze onzichtbaar, onbewust en niet meer in de familie horen
  • Alles heeft een volgorde
  • Als er een rolverwisseling (bijvoorbeeld parentificatie en geleefd worden door iemand anders) heeft plaatsgevonden dienen deze terug op hun eigenlijke plaats te worden gezet (plaats en volgorde)

Mijn opsteller zag al meteen dat de volgorde in mijn fontein incorrect was. Ik plaatste mezelf onder mijn adoptieouders en ging zo verder in de stamboom. Echter moet je vanuit geboorte de volgorde indelen. Ik sta dus eigenlijk onderverdeeld onder mijn biologische ouders en mijn adoptieouders worden naast mijn biologische ouders opgesteld. Bovendien zijn er in mijn familiesysteem een aantal leden onzichtbaar door on/bewuste ideeën en vanwege rolverwisseling (bv. destructieve parentificatie).

De opstelling deed ik 1 op 1 in plaats van in groep. Ik had vooraf het gevoel dat ik in groep mezelf zou afsluiten en niet genoeg openstellen. Ik heb al eens in mijn blog vermeld hoe ik me voel in groepsdynamieken. Maar door achteraf met enkel mede geadopteerden te babbelen die ook reeds zo’n familie/adoptieopstelling hebben gedaan, denk ik toch ook eens deel te nemen aan zo’n groepsopstelling.

Ik wil nog even inzoomen op de representanten die misschien nooit levend/bewust aanwezig zijn geweest. Miskramen of doodgeboren kindjes horen ook in je eigen fontein geplaatst te worden in volgorde van leeftijd. Net zoals bij parentificatie dat je een rolverwisseling hebt en je dus op de plaats van één (of beide) van je ouders komt te staan terwijl je op systemische wijze op je eigen plaats moet staan. Je plaats kan dus ver staan van waar je eigenlijk moet staan.

Wat ik kan concluderen uit deze opstelling is dat het een zeer intense beleving was waar ik redelijk veel gehuild heb. Het was alsof de representanten (uit mijn familiesysteem) in me aanwezig waren. Soms in die van de opsteller. Het overkoepelende veld waarvan ik eerder sprak is wel degelijk in ieder van ons aanwezig. Maar we zijn zo ‘out of tune’ met dit overkoepelende veld door de ratrace, maatschappelijke/individualistische tendensen. Mede ook een mogelijke oorzaak dat we zo ‘out of tune’ zijn met onszelf. Zo zie je dat er veel knellende relaties zijn die je houden van je eigen plaats in de fontein en je je nooit echt lekker voelt in de wereld of het systeem.

Het mooiste dat ik mezelf kon geven na deze opstelling was een opkomend gevoel van ‘mezelf houden’ alsof ik terug mocht zijn wie ik ben met mijn eigen keuzes en eigen wensen. Dit gevoel mocht ik even vastzetten door dit te tekenen met mijn niet dominante hand. Ik stelde het voor met een boom die door alle jaargetijden moet, maar waarvan ik ook steeds mijn eigen vruchten kan plukken en diepe wortels die me stabiel houden. Embracing my tree of life…

Ik probeer het nog allemaal te laten bezinken en ondertussen blijf ik naar mijn eigen cognitieve therapeut gaan om een professionele terugval basis te behouden. Weliswaar op een later pitje omdat het financieel en mentaal allemaal haalbaar moet blijven.

Ik hoop dat ik je hiermee heb kunnen boeien en mijn volgende trial zal pas eind juni, begin juli zijn als ik start met mijn combinatie van lichaams/cognitief gericht werk (SE/NARM).

Tot dan: zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond!

Dagboek: proloog traumaverwerking

Disclaimer

Allereerst zou ik willen starten met je te verzekeren dat ik weet dat anderen (waaronder jij) een geheel andere nood aan begeleiding kunnen hebben. Mijn verhaal of reis hoeft die van jou niet te zijn. Iedereen luistert het beste naar haar of zijn buikgevoel na voldoende onderzoek te hebben gepleegd.

Bovendien doet deze blogpost geen afbreuk op andere therapievormen of therapeuten noch op de personen die voor andere vormen hebben gekozen. Jouw pad is momenteel de juiste en als ergens op dat pad blijkt dat het onvoldoende rust brengt was dat een leermoment, geen faling.

Ten slotte wil ik je mijn definitie van ‘heling‘ toelichten. Heling is voor mij niet de genezing in de strikte betekenis. Het gaat eerder om het efficiënter kunnen omgaan met de continue stroom van triggers zodat ze zowel mij als mijn omgeving minder hinderen.

Aanleiding tot het overwegen van een praktische traumatherapie

Bij het samenstellen van mijn tijdlijn, in aanloop van een van mijn vorige blogpost, deed de vraag bij mij rijzen: helpt enkel praten?

Doorheen mijn leven ben ik in 4 verschillende periodes in aanraking gekomen met professionele begeleiding: allemaal cognitief georiënteerd. Ze hebben me stuk voor stuk veel heldere inzichten gegeven en bijkomend bruikbare instrumenten om er in bepaalde situaties mee aan de slag te gaan: tijdelijk.

Je kan het vergelijken met symptoombestrijding in de medische wereld. Zolang je de oorzaak niet aanpakt blijf je tijdelijk de symptomen onderdrukken. Ik heb iets permanenter nodig. Iets waar zelfregulatie, innerlijke rust en hopelijk voor het eerst echt geluk bij komt kijken…

How to survive in life

Door een openbaring onlangs over het “sort of” toevallig ontdekken van mijn identiteit dacht ik rust gevonden te hebben. Niks was minder waar. Het borrelde in me, mijn vingers jeukten, ik bleef ongedurig. Het werd zelfs zo intens voor me dat ik vanbinnen leek uiteen te vallen. Het befaamde ‘disconnect tot connect’ leek een weg gevonden te hebben in mij.

Op een maand tijd heb ik mijn focus verlegd naar het oplijsten van de mogelijke praktische traumatherapieën en het leggen van vele contacten om referenties te krijgen van een bepaalde therapievorm of therapeut. Zo’n lijst en achtergrondinfo van mensen die al bepaalde therapieën hebben doorlopen is een grote meerwaarde in een eigen beslissing. Kennis is macht!

Bovendien sloot ik me aan bij internationale groepen over traumatherapie en preverbal trauma. Het heeft me heil gebracht die lidmaatschappen. Er is hieruit nieuwe info aan het licht gekomen die voor mijn type van trauma kan helpen. Ik merkt tevens dat ik redelijk ver in mijn heling sta en dat de zelfhulp die ik mezelf heb aangeleerd een evengrote grote hulp kan zijn voor anderen over de hele wereld. Schouderklopje voor mezelf!

Welke is de gekozen therapievorm?

Ik heb 3 therapievormen van naderbij bestudeerd. Er bestaan uiteraard meerdere vormen maar het moet ook financieel en mentaal haalbaar blijven.

  • EMDR: Eye Movement Desensizitation & Reprocessing
  • SE: Somatic Experience (lichaamsgericht werk)
  • Familieopstellingen (systemisch werk door het inbrengen van voorouders en door on/zichtbare (knellende) relaties bloot te leggen en te herorganiseren)

Mijn voorwaarden eer zo’n therapie te starten zijn vooral:

  • Geen hertraumatisering: herbeleven van het trauma zonder een veilige/vertrouwde omgeving of een ongecertificeerde therapeut
  • Geen therapie waarbinnen hypnose als werkinstrument wordt gebruikt: hiermee heb ik al een ineffectieve ervaring gehad
  • Een klik met de therapeut bij het kennismakingsgesprek

Door allerhande subjectieve deductie ben ik gekomen tot 2 therapievormen: SE en familieopstellingen. Ik voelde echter nog niet voldoende binding met het lichaamsgericht werken. Ik werd telkens herinnerd aan het feit dat SE (en EMDR) vooral voor shocktrauma zou werken (eenmalige big T trauma’s) en minder voor developmental trauma’s (langdurige small t trauma’s, ontwikkelingstrauma’s of early trauma: ET). Het verschil tussen deze 2 trauma’s wordt hier mooi uitgelegd en hieronder even een toelichtende afbeelding.

Daarom ging ik nog verder graven en ergens in een eerder digitaal gesprek viel wel eens de term NARM (Neuro Affective Relational Model): een therapie die meer weggelegd is voor ontwikkelingstrauma’s. Maar helaas is dit nog eentje die in België nog maar door 1 gecertificeerde therapeut wordt opgevolgd.

Het zou telkens een combinatie met een andere therapievorm moeten zijn om het effectief genoeg te kunnen doorvoeren. Deze graphic komt uit het boek Healing Developmental Trauma: How Early Trauma Affects Self-Regulation, Self-Image and the Capacity for Relationship van Laurence Heller (grondlegger)

Gelukkig zag ik in het onderzoek naar deze NARM (introductie over NARM) dat het feitelijk een combinatie is van lichaamsgericht en cognitief werk. Ik kreeg enkele referenties door die zich in innerlijk kind werk/NARM hadden gespecialiseerd. Bovendien was één van deze lichaamsgerichte therapeuten van achtergrond ‘klinisch psychologe’.

Ik had met alle referenties een klik dus nu was het mijn buikgevoel die het moest overnemen om een beslissing te maken. Voor mij was het vertrouwde (cognitieve) nog steeds van belang maar ik wist tegelijk dat lichaamsgericht werken diepgaander kon graven omdat alles processen opgeslagen zitten in het lichaam.

De beslissing was best snel gemaakt na de contactnames . Ik ga het volgende doen:

  • Familieopstellingen voor een therapie van korte duur (begin juni)
  • SE/NARM voor een therapie van lange duur (start eind juni)

N.B. Ondertussen kwam ik er achter dat EMDR eveneens voor early trauma (ET) mogelijk is, mits dat de therapeut zicht het protocol van Katie O’Shea (2009) heeft eigen gemaakt. Een protocol dat rekening houdt met early trauma en de specifieke benadering die dit nodig heeft aangezien het een tijdsperiode omvat waarin het kind nog niet kon spreken (dus geen woorden heeft om het te beschrijven:preverbal) en het onbewust op heeft geslagen in zijn wezen. Ik merk dat in België nog maar weinig (om niet te zeggen geen) therapeuten affiniteit hebben met dit protocol.

Ik ga eerst met mijn gekozen therapieën aan de slag en blijf EMDR onderzoeken. Hier kan je al een eens voorbeeld van een EMDR-sessie lezen.

Na mijn eerste sessie ‘familieopstellingen’ zal ik trial 1 online zetten om jullie inzicht te geven in het verloop en beleving van zo’n therapie. Ik geef geen specifieke trauma details en heb respect voor de therapeut. Ik zal hem of haar in zijn professionele en persoonlijke waarde laten.

Heel spannend allemaal en tot dan: zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond!

#4.3 Het universum: je gids

De reis doorheen je leven zit vervat in processen en cycli. Er zijn gelegenheden waar je gelukkig en tevreden bent: de succeservaringen. Tevens zijn er gebeurtenissen die de meeste mensen omschrijven als negatief: de uitdagingen. Daartussen zit een heel scala aan routineuze momenten die we op automatische piloot beleven. Een goed omni evenwicht zorgt ervoor dat ons welbevinden vooral een positieve beleving wordt.

Zonder al teveel trauma’s (interne processen) heb je in je bestaan keuzemogelijkheden. Niet enkel tussen contacten met anderen, maar eveneens in jezelf door emoties en gedachten.

Als kind word je tijdens het opgroeien hierin (hopelijk) begeleid. Als volwassene heb je al een hele weg afgelegd om uit de vorige processen een redelijk vrije beslissing te maken. Eentje waar je de vruchten van kunt plukken of waaruit een leermoment volgt. Eens je weet dat je zelf aandeel hebt in je keuzes kan je zonder (al te veel) schuldgevoel, maar steeds met het nodige respect, je leven vrij leven zonder dat er te veel blijft plakken in je interne processen.

Heb je als kind de nodige zorg, steun en responsiviteit gemist kunnen deze interne processen ervoor zorgen dat ze je beperken in die keuzes die je maakt: eerst in jezelf en daarna in het contact met anderen. Je opnieuw vrijmaken van die processen is bijna onmogelijk, maar niet geheel! Hierover vertel ik je meer in mijn “diary trials” over mijn eigen traumaverwerking.

Ik weet zeker, na de interne processen die ik meemaakte, dat ik op verschillende punten ben beland doorheen mijn leven waar ik steeds de mogelijkheid kreeg om te groeien. Dit ongeacht hoe ik er geraakte en ik op die momenten heel wanhopig en verdrietig ben geweest. Ik heb lang niet beseft dat ik mijn eigen keuze had omdat ik vooral werd gestuurd, genavigeerd, geleefd door iemand anders. Ik stond gelijk aan mijn prestaties: positief en negatief. Best dan ook opgelegd positief zodat ze trots met me konden pronken. Door het boek van Manuel J. Smith te lezen ‘als ik nee zeg voel ik me schuldig’ was het thema schuldgevoel al heel wat minder aanwezig. Maar de processen waren nog wel aanwezig.

Mijn trauma’s zijn niet enkel negatief, hoewel dit voor velen zo aanvoelt. Door mijn trauma’s heb ik een enorme veerkracht en geloof ik in mijn capaciteiten, hoe zeer ik me ook ontgoocheld voelde. Af en toe stil (mogen) staan en de situatie evalueren, even mokken of me verslagen voelen zorgt ervoor dat je met hernieuwde kracht aan de slag kunt gaan. Met jezelf. De vrouw (of man) die terug kijkt in de spiegel.

Triggerwarning

De rest van deze blogpost kan triggerend werken. Misschien zelfs irritant. Het lijkt allemaal zweverig. Het kan ook als ‘kwakzalverij’ aanvoelen. Ik verwacht zelfs dat sommigen bij zichzelf denken ‘yeah sure, maak dat iemand anders wijs’.

Dat mag, je emotie of gedachte mag er zijn. Ik geef op mijn blog hoofdzakelijk weer hoe het voor mij aanvoelt of aanvoelde. Hoe ik ben omgegaan met mijn demonen. Er bestaan vele waarheden, interpretaties en buikgevoelens. Iedereen mag het zijne of hare hebben. Individueel kan geloven in iets telkens een andere vorm aannemen. Wat werkt voor de ene werkt niet voor de andere.

Het universum: de signalen

Hoe weet je dat het tijd is? Waarom vind je net nu die kracht om door te gaan met zeer confronterende (vrije) beslissingen?

Ik voelde het al een hele tijd, maar ik kreeg de optelsom niet steeds gemaakt. Ik lijk er niet meer aan te ontkomen. Het universum zorgt steeds voor signalen zoals toevalligheden, deja vu’s en intuïtie (het biologische buikgevoel). Alsof het me navigeert naar het punt waar ik nu sta. Een klaverblad waar ik alle kanten kan opgaan maar ik wel aanvoel welk laan ik moet nemen.

Ik zag bijvoorbeeld wel heel vaak repetitieve nummers op de klok als ik toevallig en onbewust opkeek (symbool voor een nieuw begin en het einde van een vorige cyclus). Ik hoorde het in een liedje bij het starten van de auto op de radio als ik een bepaalde gemoedstoestand verkeerde. De tekst vertelt me dat ik mijn weg wel zou vinden of dat het ok was om me zo te voelen. Déja-vu’s heb ik ook heel vaak waaruit kan blijken dat ik veel aan zelfreflectie doe en mogelijk mijn eigen herinneringen niet vertrouw (vanwege mijn trauma’s).

Tevens gaven bepaalde personen die op mijn pad kwamen me het gevoel dat ze er voor een specifieke reden waren: om mij op mijn voorbestemd pad brengen. Redders of boodschappers die me met een bepaald middel (digitale gesprekken en aanwijzingen over traumatherapie, gratis aangeboden DNA-kit of platform, …) naar mijn eigen innerlijke vrede en rust sturen.

Vanzelfsprekend moet je ook zelf dingen ondernemen en niet (ver)wachten dat het universum aan je deur zal kloppen. Als je ervoor openstaat kan je de signalen opvangen en gaan interpreteren en volgen op de manier die jij zelf kiest.

De natuur: inhoud en werking van het universum

Niet enkel het uitgestrekte universum helpt je een hartje. De natuur (biologie en levensvormen) kan eveneens je gids zijn om je healing te ondersteunen.

De natuur als externe levensvorm kan je helpen je even tot jezelf te komen zoals de frisse buitenlucht tijdens een wandeling of je aarden tijdens of na een trigger zodat je terug naar het hier en nu wordt gezogen. De interne biologie kan je ook helpen om te kalmeren en even te ‘zijn’ door bijvoorbeeld te oefenen op je ademhaling of te mediteren. Zo kan je meer bij jezelf komen in of na prikkelende situaties. Over dit laatste thema besteed ik meer aandacht bij het volgende deelthema ‘start to meditate’.

Wist je dat er zelfs in bepaalde natuurverschijnselen cycli zijn om onze eigen biologische cyclus op peil te houden? Deepak Chopra legt dit allemaal mooi uit in het artikel ‘dansen met het universum’. Een soort circle of life.

Het onderhouden van je eigen natuur of biologie hoort ook bij een goede healing of een gebalanceerd leven. Een evenwichtige voeding is zo belangrijk maar zeker niet eenvoudig als eten je troost is vanwege non regulatie van eigen emoties. Dit is zeker een punt om mezelf terug te kunnen reguleren binnen de traumaverwerking.

Een uitdaging

Het is niet gemakkelijk wat ik nu van je zal vragen. Je zult het uiterste van jezelf moeten geven, er voldoende tijd voor nemen.

Ik daag je uit om tegenslagen of onjuiste keuzes te ontvangen, erom te rouwen of er bij stil te staan qua emotie regulatie om daarna los te laten. Niet nu, niet binnen de maand maar op eigen tempo.

Own your mistake, learn from it and let the hurt go. Vergeef mensen voor je eigen vrede of ga aan de slag met een mogelijk confronterende verwerking al dan niet met professionele begeleiding.

Ik hoop dat ik enkelen onder jullie kan inspireren om te reflecteren en verder te kijken naar wat er in het verleden is gebeurd. Om aan de slag te gaan met de vrouw/man in de spiegel om te bewegen naar innerlijke rust.

Wie van gedachten wil wisselen, samen met mij op zoek wil gaan naar een manier om aan de slag te gaan met jezelf of gewoon wilt babbelen? Dat kan! Stuur me een privébericht op de facebookpagina (zie link onderaan deze pagina) of stuur me een e-mail naar howtosurviveinlife2020@gmail.com.

Tot dan: zorg goed voor jezelf, anderen en blijf vooral gezond!

#4.2 Verbinding herstellen

Start bij het begin

Dit thema kan enkel als je voldoende fundament hebt opgebouwd door kennis, inzicht en de wil om de roulerende rekening te doorbreken. Soms heb je hierbij externe hulp nodig. Soms kan je dit met enkele naasten. Soms ga je door dit proces alleen.

Feit is dat die verbinding ook pas kan als je volledig van nul begint, bij je eigen basis. Samen met zelf acceptatie, zelf liefde en zelfkennis. Emoties, gedachten, triggers… ze mogen er allemaal zijn en zijn deel van je verleden, van je trauma. Het mooie is dat je niet één wil blijven met dit trauma, met dit geconditioneerde deel van jezelf. Je neemt het heft in handen en komt in beweging na stil te staan bij alle processen die je hebben gevormd, gerouwd hebt om wat er is geweest. Zo kan je je triggers volledig of gedeeltelijk loslaten m.n. helen.

Maar hoe kan je nu verder? Hoe kan je loslaten wat zo gebeiteld zit in je hele wezen? Littekens zullen altijd blijven, maar ze vervagen na een tijd. Je kunt dus het best stoppen met de wonde aan te raken en het de tijd geven om te genezen. Dit kan door aan de slag te gaan met het genezen van die wonde. Zoeken wat ervoor kan zorgen dat die wonde sneller kan genezen. Therapie in vele verschillende soorten vormen, een bepaalde hobby waar je jezelf even in kunt verliezen en je triggers in kunt loslaten, meditatie om op bepaalde punten van de dag gewoon even kunt ‘zijn’ zonder externe prikkels.

Mijn praktijkverhaal

In mijn zelfgemaakt tijdlijn zijn mijn praatsessies heel prominent vermeld. Ik ben voor het eerst in aanraking gekomen met een psychiater toen ik na de sneeuwklasse (6de leerjaar) bleef slapen, slapen en slapen. Ik werd ter observatie in het ziekenhuis opgenomen en de vragenlijst gaf weer dat ik een depressie had.

Ik had opnieuw externe begeleiding nodig toen ik faalde in mijn bachelor opleiding op de hogeschool. Gefaald en angst om mijn ouders te confronteren met mijn eigen keuze qua opleiding zorgde voor een enorme stress. Ik zou moeten rebelleren, hetgeen juist onvrede en ongeluk zou teweeg brengen bij mijn moeder. Het was voor mij een zeer turbulente tijd. Mijn start in de opleiding van mijn keuze verliep vlekkeloos en studeerde af zonder herexamens op een mooi niveau. Een eerste succeservaring rond mijn 25ste jaar wat nog veel meer past programming bloot legde.

Ik was al langere tijd gestopt met bovengenoemde therapie (praatsessies) omdat ik gelukkig was in mijn studiekeuze. Maar die succeservaring op mijn 25ste triggerde me onnoemelijk bij een futiele aanleiding die ik reeds beschreef in mijn eerder praktijkverhaal. De start van meer rebellie, losmaken van de bevriezende identiteit die mijn moeder me oplegde. Hierbij had ik opnieuw externe hulp nodig. Dit was ook de hulp die ervoor zorgde dat ik de link begon te leggen bij mijn adoptie (onveilige hechting) en de manier hoe mijn moeder met me omging doorheen mijn kinder/adolescentenjaren (destructieve parentificatie). Maar het gaf me nog niet voldoende handvaten om de rekening voor mezelf te doorbreken. Gelukkig wel dat ik me durfde losmaken van mijn moeder en haar macht. Dit lukte bijvoorbeeld mede door fysiek te verhuizen.

De jaren gingen voorbij met veranderende werksituaties die soms ook wat turbulentie met zich meebrachten. Personen die met gebrek aan respect en fatsoen hun eigen wensen en noden realiseerden met mij als slachtoffer. Het heeft me veel verdriet gedaan en het heeft me lange tijd het idee gegeven dat ik niet bekwaam was noch iets waard was om iets te betekenen voor mijn werkgever. Een gedachte/emotie dat bleef terugkomen doorheen mijn leven. Een vaste waarde vanwege die onveilige hechting en destructieve parentificatie.

Ondertussen ontmoette ik een jongen die van meet af aan zeer onafhankelijk, onverstoorbaar en begrenzend was/is. Eigenschappen die mijn schaduwzijden zijn en zijn talenten. Klinkte het niet, dan botste het wel. Maar zoals ik mezelf doorheen het leven al leerde kende; ik was een doorzetter en gaf de relatie niet op (nu bijna 14 jaar geleden). Dit wil zeggen dat we toch redelijk wat woelige wateren hebben door gezwommen met als hoogtepunt: het prachtige kindje dat we samen op de wereld zette.

Dit gegeven bracht aan het licht dat ik mezelf wegcijferde (o.w.v. mijn gedachtegoed over hechting versus verbindend opvoeden) en mijn man heel veel ruimte kreeg. Niet enkel ik heb etiketjes, hij ook. Etiketjes die haaks staan op die van mij. Een cocktail die eigenlijk zeer toxisch kan zijn. Maar opnieuw geeft me dit de uitdaging om door te zetten en vernieuwing te zoeken; in mezelf, onze relatie, misschien ook in hem maar dat is zijn keuze niet de mijne.

Opnieuw kwam ik op therapie om ons te helpen. Mijn man ging akkoord en samen gingen naar relatietherapie nadat ik eerst zelf enkele sessies alleen ben gegaan. Dit was een psychologe die gespecialiseerd is in hechting, ass, hooggevoeligheid etc. … Een nieuwe set van kennis en handvaten werd aangereikt.

Maar ik voel nog steeds dat ik niet geraak tot het punt van transformatie, loslaten van past programming omdat ik een hoogtepunt van triggers heb die mijn dagelijkse leven echt doen wankelen. Het is zo frustrerend omdat ik weet wat de oorzaak is, maar ik het niet blijk te kunnen aanpakken vanuit de basis. Heraanleg van mijn neuroligische paden door positieve en veilige relaties (hierin ligt ook de uitdaging dat mijn partner meer inzicht en begrip zou moeten krijgen in mijn problematiek en andersom eer we van een veilige co-regulatie kunnen spreken).

Hoe moet het nu verder?

Waar ligt die deur die ik kan open doen naar meer bevrijding? Niet enkel voor mezelf maar voor iedereen rond mij die hinder ondervindt van mijn triggers. Zou het kunnen liggen in het gebrek aan een praktische therapievorm? Ik hoor meer en meer dat een praktische therapie veel baat kan hebben in het herstellen van de verbinding met jezelf (en daarna met je omgeving). Probleem is: alles heeft een kostenplaatje. Ik heb doorheen mijn leven al een redelijk som geïnvesteerd in mijn mentaal welbevinden. De drempel om over te stappen naar, of gelijklopend met mijn praatsessie, een praktische therapievorm is dat ik geen zicht heb op hoe sommige sessies verlopen en of ze ook echt gericht kunnen helpen in mijn eigen cocktail van trauma’s (big T versus small t). Ik heb geen zin om zomaar een therapievorm op te starten en ergens voelen dat dit toch niet mijn dada is of gewoon niet gericht is naar mijn eigen trauma.

Ik zoek daarom personen die deze blog volgen en ervaring hebben met 1 of andere praktische therapie en mij hierover praktisch kunnen inlichten. Ik wil bij een volgend overkoepelend thema (#5; dit is #4 “zoek in jezelf”) hier veel uitgebreider op terugkomen om anderen ook meer inzichten te verschaffen in verschillende soorten praktische therapie. Gebundeld op 1 website met de nodige verwijzingen.

Wat ik al wel kan doen voor je is enkel praktische vormen opsommen en je de linken bezorgen die hierover betrouwbare informatie geven (mostly dutch for national refferals, I’ll try to link English sites too). Ik ga na deze blogpost even duiken in de traumaverwerkingstherapieën om zelf eentje of meerdere uit te proberen. Ik hou je op de hoogte!

Er zijn vele therapievormen, maar enkele zijn meer gericht op traumaverwerking.

  1. Somatic Experience (SE) met als grondlegger Peter Levine
  2. Familieopstellingen /constellations met als grondlegger Bert Hellinger
  3. Neuro-Affective Relational Model (NARM) met als grondlegger Laurence Hellinger
  4. Neurofeedback via je hersengolfactiviteit ook gekend als biofeedback
  5. Acceptance and Commitment Therapie (ACT) met als grondleggers Hayes, Wilson & Strosahl
  6. Eye Movement Desenzitation and Reprocessing (EMDR) met als grondlegger Francine Shapiro
  7. Brainspotting (BSP) met als grondlegger David Grand
  8. Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP) met als grondlegger Richard Bandler en John Grinder
  9. Psycho Motorische Therapie (PMT) met als grondlegger H. Simon
  10. Schematherapie met als grondlegger Jeffrey Young en collega’s
  11. Emotional Freedom technique (EFT) of tapping met als grondlegger Roger Callahan
  12. Meditatie/mindfulness

Als er nog meer zijn waar ik nog niet aan heb gedacht mag je mij dit steeds doorgeven met een relevante link via e-mail: howtosurviveinlife2020@gmail.com of mijn facebookpagina die je onderaan deze pagina terugvindt.

Het is een lange blogpost geworden. Hopelijk heb ik jullie nog kunnen boeien tot op het laatste. Sommige thema’s kan je niet bondig samenvatten zoals praktijkverhalen.

Het volgende deelthema zal een iets lichtere inhoud hebben. Ik wil je graag meenemen naar het universum en de natuur: daar waar onze oorsprong is. Het laatste deelthema zal een “start to meditate” worden: letterlijk verbinding zoeken met jezelf.

Zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond.

Tussendoortje: filmbespreking

Because I said so” een film uit 2007 met Mandy Moore en Diane Keaton.

Komedie, romantiek | 1u42

Al is het misschien een chickflick en een beetje cheesy. Het is heelaas een schoolvoorbeeld van één van mijn trauma’s: destructieve parentificatie. Een grappige film en het sentiment rond de romantiek was mooi. Ik werd echter veel geprikkeld in de negatieve zin. Ik bespreek de film hieronder.

Daphne Wilder is a mother whose love knows no bounds or boundaries. She is the proud mom of three daughters: stable psychologist Maggie, sexy and irreverent Mae and insecure, adorable Milly – who, when it comes to men, is like psychotic flypaper. In order to prevent her youngest from making the same mistakes she did, Daphne decides to set Milly up with the perfect man. Little does Milly know, however, that her mom placed an ad in the on-line personals to find him. Comic mayhem unfolds as Daphne continues to do the wrong thing for the right reasons…all in the name of love. In a battle of strong wills, the mother-daughter dynamic is tested in all its fierce, wacky complexity. The girls help Daphne finally discover the truths and impossibilities of motherly love, all while trying to answer the questions: where does it begin and where should it end?

Je leest het al goed in het plot van de film. “Geen grenzen”. Als je de film gezien hebt kan je beamen dat de moeder zeer opdringerig en bemoeizuchtig is met het volwassen leven van haar jongste dochter. Dit vanuit haar optiek om haar dochter te behoeden voor foute keuzes en ongeluk die haar dochter steeds schijnt te maken of te hebben.

Je kan Milly (de jongste dochter) onderbrengen in het volgende type van ongepaste zorg: het brave/perfecte kind. Bovendien heeft ze een grote zijnsafhankelijkheid dat enorm destructief kan zijn. Hieronder zal ik de 2 begrippen bondig samenvatten.

  • Brave/perfecte kind: Deze vorm wordt ook wel het perfecte kind genoemd. Deze kinderen hebben voelsprieten gekregen voor de verwachtingen van de ouders. Ze gedragen zich in de buitenwereld op een manier zoals de ouders willen dat zij zich zouden moeten gedragen. Ouders zijn vaak trots op deze kinderen en uiten hun waardering in eerste instantie meer voor wat deze kinderen ‘presteren’ en minder voor wie ze ‘zijn’. Zij probeert haar ouders te helpen door te vermijden dat er door haar problemen komen. Zij gaat in alles mee. Zij wil perfect zijn.
  • Zijnsafhankelijkheid: Parentificatie door middel van zijnsafhankelijkheid houdt in dat de ouders het kind nodig hebben om er voor hen te zijn en te blijven. Het kind mag dus niet groeien of volwassen worden. Het zal tegen wil en dank toch groeien, maar heeft het gevoel de ouders nooit te kunnen geven wat ze verlangen. De ouders hebben het gevoel dat hen iets ontnomen wordt waar ze recht op hebben en zien niet dat ze het kind in de eigen ontwikkeling belemmeren of deze onthouden. Het kind wordt hierdoor verantwoordelijk voor het welzijn van de ouders, ouder van de ouder gemaakt en is daarmee de eigen grootouder.

Met andere woorden wordt er van Milly verwacht om de noden van de moeder te vervullen ongeacht de noden van Milly zelf. De moeder projecteert als het ware de wensen die ze voor zichzelf had (in haar getrouwde jaren, ze is nu uit de echt gescheiden) op Milly. De uitspraak zoals “you’re not smart” als ze praat tegen Milly over haar keuzes reflecteert de prestaties/keuzes die Milly heeft gemaakt. Het ontslaat Milly van haar persoonlijkheid en creëert een valse zelf.

Het is een roulerende rekening die haar moeder haar kind presenteert maar ook haarzelf. Ze stelt zich niet meer open voor een andere liefde en blijft daardoor ook zelf in een vicieuze cirkel leven.

Eens de moeder toch iemand nieuw ontmoet die meer relaxed en een laisser faire type is (herken je nog mijn artikel over relationele veiligheid: talenten en schaduwzijden?). Dit brengt haar in de mogelijkheid haar horizonten te verbreden en haar schaduwzijde door meer zon te laten overgieten (talenten van hem). Ze doorbreekt daarom de vicieuze cirkel waarbij ook haar dochter meer vrijheid kan genieten.

Desalniettemin is de schade wel aangebracht en zal Milly voor een deel onzeker blijven. Als haar eigen gekozen vriend een veilige omgeving voor haar creëert kan het zijn dat haar neurologische paden weer worden heraangelegd en ze een deel van dit trauma kan overstijgen.

De titel ‘because I said so’ is ook een weggever van mijn wens om dit te bespreken. De zin herbergt zoveel autoriteit zonder enige blijk van geweldloze communicatie of nodige uitleg zodat kinderen intrinsiek hun motivatie en kennis kunnen ontwikkelen voor eventuele volgende situaties.

Een ‘waarom daarom’ gesprek voelt enorm leeg en zonder enige blijk van respect naar kinderen toe. Kinderen begrijpen onze beslissing niet en zullen ergens een wervelend idee blijven houden in hun gedachten zonder die tot stilstand te kunnen brengen.

Er zijn enkel 2 situaties waarbij die (beschermende) macht zoals blind gehoorzamen (niet hetzelfde als luisteren) samengaan volgens mij: bij gevaar en gezondheidsissues.

Ik deel daarom ook een aantal tips om deze manier van opvoeden te kunnen omvormen. Er zal heel wat weerstand vermeden kunnen worden.

Het klinkt allemaal zwaarmoedig en je zou van een film moeten kunnen genieten zonder al de shit van achterliggende psychoschwabble erin te corporeren. Toch is het moeilijk om de verworven kennis niet te herkennen en er soms gewoon geprikkeld van te worden.

Ik heb al eerder Frozen besproken en het lijkt me wel leuk om af en toe een film of sing te ontleden volgens de nieuw verworven kennis. Ok?

Zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond!

#4.1 Verbinding verbroken

Als je voelt dat je dagelijks leven gehinderd wordt door kleine futiele maar turbulente reactieve emoties. Als je voelt dat je gedachten in een continue vortex blijven ronddraaien en zich niet kunnen losmaken uit die wervelende omgeving. Dan kan het zijn dat je de verbinding met jezelf verloren bent.

De volgende oorzaken kunnen aan de basis liggen van het verlies aan verbinding:

  • Een stressperiode vanwege een externe of interne factor zoals corona-crisis, parentale zorgen, huwelijksproblemen, etiketjes of eender welke beperkingen etc…
  • Een big T trauma (zie afbeelding hieronder)
  • Een small t trauma (zie afbeelding hieronder)
Personen met een vroeg kinderlijk trauma (small t) kennen geen periode voor het trauma. Ze hebben vanaf jong af aan geleefd in een bubbel van (onbewuste) stress en angst. Jammer genoeg hebben ze ook geleerd om daardoor zichzelf te boycotten en de overlevingsstrategieën voor zich te laten spreken.
Het is een reflex: een programmatie, of conditionering as you will, in het brein dat zich daar vast heeft gebeiteld.

De verbinding is verbroken. Personen met een small t (zoals ik) kunnen zich eigenlijk geen leven in verbinding voorstellen. Hoe kunnen ze hier dan naar streven (dopamine) en hoe herkennen ze deze verbinding (oxytocine) eens ze de manier hebben gevonden?

Het is een heel proces dat eraan vooraf gaat om de verbinding met jezelf te herstellen na trauma. Ik ben een bondige procesbeschrijving in bundelvorm aan het gieten met de handvaten die mij hebben geholpen. Vanzelfsprekend is dit bij iedereen anders, maar het kan wel een leidraad zijn voor anderen om stap voor stap naar inzicht en verbinding te komen. Externe hulp zoals een psychologe of therapeut is zeker niet onmisbaar als je blijft vastlopen op 1 bepaalde stap in dat proces.

Om jullie al een eens een idee te geven hoe je kan starten met die verbinding te herstellen kunnen we best eerst starten met een tijdlijn. Een recente versie van Word geeft je de mogelijkheid om een ‘smart-art’ in te voegen als tijdlijn. Ik heb de mijne gemaakt. Als je mij aanspreekt kan ik hem je wel bezorgen via mijn facebook-pagina in een privé bericht (zie link onderaan de pagina).

De tijdlijn kan je al heel wat inzichten verschaffen. Wat zette je prominent (groot) in je tijdlijn en wat zette je kleiner in je tijdlijn? Voor jou de hoofd- en bijzaken. Mogelijk zie je niets wat je onrust en turbulente reactieve emoties kunnen verklaren. Ik kan je dan enkel aanraden om met een professioneel iemand te praten die door inzichtelijke therapie kan achterhalen wat je hindert in het dagelijkse leven.

Bijkomend heb ik in het verleden een Excel-tabel gemaakt om mijn reactieve emoties te noteren bij specifieke situaties per levensdomein. Zo kon ik in kaart zetten op welke locatie/situatie ik welke emotie/gedachte had en dieper graven naar de onderliggende (triggerende) kernemotie. Deze kernemotie is de basis van de triggers die meestal de personen in big T en small t doen overschakelen naar survival mode. Onveilig of angstig gevoel is daarbij de gemeenschappelijke noemer. Wie deze tabel graag zou willen om in te vullen met je eigen praktijkverhalen wil ik je deze graag bezorgen via mail. Spreek me even aan via mijn facebook-pagina in een privébericht.

De ingevulde tabel gaf me veel inzichten in de zoektocht naar de onderliggende kernemoties – The Gottman Institute gaf deze triggers/kernemoties mooi weer:

Na onderzoek vond ik een interessant scoreblad dat je triggers kan meten van lage naar hoge dreiging (cortisol). Ik heb je al eerder verteld dat de triangulatie van emotie-regulatie hier ook mee linkt. Dreiging, streven en troost/trots. Als je level van dreiging continu hoog wordt gescoord zit je bijna continu in waakzaamheid en zal je sneller in de rode zone (7-10 bij de onderstaande afbeelding) komen qua reactieve emotie. Deze reactieve emoties kunnen als zeer hinderlijk ervaren worden bij jezelf maar ook voor je omgeving. Sommige kunnen zelfs, wanneer ze langdurig voorkomen, schadelijk zijn voor de andere partij (bijvoorbeeld je eigen kind vanwege risico op destructieve parentificatie: roulerende rekening weet je nog?)

Je brein is een voortdurende dynamische omgeving. Het brein werkt zelfs tijdens je slaap! Het is daarom niet ondenkbaar dat de neurologische paden kunnen worden heraangelegd door positieve gedachten, verminderde stress, acceptatie en loslaten van bepaalde patronen. Net zoals het brein ook werd geboetseerd tijdens het vroeg kinderlijk trauma. Je kunt losbreken van je eerdere programmatie zodat je kunt reageren 100% vanuit je bevrijdde zelf en niet vanuit je trauma. Je IQ, EQ, SQ en FQ kunnen ook aangevuld of gefilterd worden zodat je een gebalanceerd leven kunt leven.

Dit allemaal is zeer zeker mogelijk maar kan een lange tijd in beslag nemen. Niet enkel (zelf verworven of extern verkregen) inzichten zijn van belang via praatsessies zoals ik ze noem. Maar bepaalde praktische therapievormen kunnen je een breintje helpen (get it?) om de verbinding met jezelf terug te herstellen. Hier kom ik uitgebreider op terug in het tweede deelthema: de verbinding met jezelf herstellen. Misschien probeer ik er zelf eentje uit en deel je mijn ervaringen hierover.

Maar wees niet ontmoedigd! Ook zit je nog niet ver in het proces. Ook al voelt het nog een ver van je bed-show. Je bewust worden van bepaalde systemen in je brein, je lichaam en het gedrag dat daarop volgt is de eerste essentiële stap! Dit kan ook al een bepaalde rust geven zodat je met frisse moed de volgende stap kunt nemen, met of zonder hulp.

Wees niet beschaamd als je hulp nodig hebt. Er is iets zoals draagkracht en draaglast. Niet iedereen heeft dezelfde verhouding en dat maakt je niet sterker of zwakker als persoon. Het herkennen dat je draagkracht niet zo groot is (of denk eens zo: je draaglast kan gewoon enorm zwaar zijn) is op zich al super sterk van je!

De grenzen zien van je vermogen is eerlijk waar een super talent!

Zorg goed voor jezelf, anderen en blijf nog steeds gezond!

Een tussendoortje: mijn DNA-profiel

Zoals jullie al weten sinds de start van mijn blog is dat ik geadopteerd ben. Interlandelijke adoptie betekent dat je wordt opgevoed (nurture) door niet bloedverwanten i.p.v. je biologische ouders (nature). Je kan als geadopteerde het gevoel hebben dat je een dubbele identiteit. Je loyaliteit voelt ook gespleten aan: je moeder van herkomst t.a.v. je moeder van nu. Het blijft een terugkomend sentiment: het zoeken van je roots. Het is mijn recht om de wortels van mijn ontspruitende boom te zoeken.

Mijn medische geschiedenis is niet geweten. Toch kon men vroeger zien dat ik aan bloedarmoede leed waarbij het verwekken van een kind met een partner die ook aan bloedarmoede lijdt schadelijk kan zijn voor het kind. Een geluk dat ze dit bij onderzoek vonden, maar de rest van mijn medische geschiedenis hangt in het ijle.

Het weeshuis (Nirmala Shishu Bhavan) en de vreugdezaaiers vertelden me dat ik geboren ben in Hilakanti (slecht Vlaams voor Hailakandi) in het Noord – Oostelijk deel van India: Assam. Toevallig (of niet) ligt dat vlak langs Bangladesh. De verhalen over adoptie wezen me ook in de richting dat ik mogelijk van een geheel andere plaats afkomstig zou kunnen zijn. Moeders reisden ver doorheen het land om hun kind af te staan om zeker niet gelinkt te kunnen worden aan het kind. Ik heb een donkerbruin vermoeden (#puninteded) dat ik mogelijks van Bangladesh afkomstig zou kunnen zijn en gewoon afgestaan in Hailakandi.

In 2001 gaf het weeshuis, op mijn vraag, me een blaadje papier met de naam van mijn biologische moeder. Is deze informatie correct of een troostprijs zodat ik zou ophouden met zoeken? Na een digitaal onderzoek in de regio en chats met de lokale bevolking leek de naam veel voorkomend in de regio van afstand: Hailakandi.

Ik zou ik niet zijn zou ik genoegen nemen met deze informatie. Een search op facebook aan de hand van de naam van mijn biologische moeder bracht me 1 serieuze hit op. Iemand uit Bangladesh die gestart is op middelbare school in 1970. De verder zoektocht op google bracht me naar dezelfde dame die geaffilieerd zou zijn met ongehuwde zwangere vrouwen. Tja … je zou denken he…

Zonder echt ter plaatse te gaan neuzen zal ik nooit echt volledig te weten komen wat er nu aan is van mijn herkomst. Dat deel van de zoektoch boezemt me ook angst in. Alsof ik er drempelvrees voor heb.

Het lot is me toch gunstig gezind! Een engel, die volgens mij niet door heeft hoe essentieel deze afstamming is voor mij, gaf me een gratis DNA-kit van MyHeritage. Deze kit is vandaag per post bij me toegekomen enne… Hartje gaat pomdepomdepomdepompom…

Een mogelijkheid tot het vinden van mijn etniciteit en medische informatie?

Even zoeken hoe het in zijn werk gaat en waar het naar toe moet en dan zal het enkele weken nagelbijten zijn op het resultaat van mijn etniciteit en medische informatie. Bovendien zouden er mogelijk ‘matches’ kunnen zijn van DNA die in de databanken worden bewaard. Veelal van neven, nichten of verre verwanten hoor ik, maar ok het is alleszins bloedverwantschap die hier ergens op aarde rondloopt.

Dit meisje is best nerveus hoor. Jullie mogen voor mij duimen dat ik niet al te hoge verwachtingen zal hebben voor de uitkomst. Dat is hetgeen waar ik een beetje voor vrees.

Ik hoop jullie te kunnen meenemen in het proces naar het zoeken van mijn roots. Wellicht deels een helende zoektocht.

Zorgen jullie nog steeds voor jezelf, anderen en blijven jullie nog gezond?

#4 Zoek in jezelf: the (wo)man in the mirror

Het is Moederdag vandaag. Een dag met dubbele betekenis. Eentje hier in België die me heeft opgevoed maar niet aan me is verwant. Eentje daar in India die aan me verwant is maar me niet heeft opgevoed. 2 belangrijke dames die me hebben gevormd tot wie ik ben nu. p.s. gelukkige moederdag voor ieder van jullie (ook al ben je geen vrouw of mama, je kan evengoed ‘moeder’ zijn van een kind)

Wie ik nu ben geeft me dan ook flashbacks naar de levenslange struggle met mezelf vanwege dat meervoudig trauma dat vloeide uit de adoptie. Jarenlang heb ik met rancune en wrok geleefd. Waarom moest ik zo lijden en waarom werd mij dit zo aangedaan? Maar je merkt het: ik zocht het bij anderen, de redenen buiten mij en vooral ook de zaken die ik zelf niet kon veranderen.

Daarom is mijn volgende, overkoepelende, topic eentje die iedereen wilt aanspreken om binnen zichzelf te kijken. Het is soms balen inderdaad; andere die aandeel hebben in bepaalde uitkomsten in je leven. Maar in feite heb jij de macht in handen om dit anders op te vangen of mee om te gaan. Je hebt enkel controle over jezelf. Het liedje van Michael Jackson ‘man in the mirror‘ vertelt het al deels voor mij.

Soms is de verbinding verbroken met jezelf en zie je alles troebel. Dan is het handig om even voor jezelf een tijdlijn met gebeurtenissen te tekenen en na te gaan wat de oorzaak kan zijn van je struggle. Soms is hiervoor een externe nodig zoals een therapeut of hopelijk kan deze blog je ook al een eindje op weg helpen. Dit zal mijn eerste deelthema worden: inzicht verschaffen in het verleden om vanuit die ruïnes een nieuw heden en toekomst te kunnen bouwen. Ik zal je proberen op weg te helpen bij dit eerste essentiële startpunt tot het verbinden met jezelf.

Heb je eenmaal inzicht in wat er aan de basis ligt van je struggle kan je starten die verbinding met jezelf herstellen: het gekwetste kind in jezelf omarmen en accepteren, loslaten van schadelijke denk- en doe patronen, rustmomenten inbouwen en balans zoeken in alles waar je onevenwicht voelt. Dit zal mijn tweede deelthema worden: herconnectie met jezelf omdat dit het enige is waar je controle over hebt.

Ik heb tijdens mijn groeiproces (deze is nog altijd niet gedaan hoor!) niet enkel hulp gehad van bepaalde naasten, maar ook van het universum. Het kan een beetje zweverig klinken en beetje een ver van je bed-show. Dit zal een derde deelthema worden : je laten zien welke signalen het universum je kan geven en hoe je die kunt volgen verder op je pad. Op zich niet zo vreemd want vele mindful thema’s gaan uit van de universele energie.

Tijdens mijn laatste therapiesessie kwamen we op mijn ‘streven’ in de triangulatie van emotie regulatie. Meer dopamine creëren zodat ik minder dreiging (cortisol) zou voelen en tegelijk meer troost/trots (oxytocine) en dus een meer gebalanceerde regulatie. Dit streven kan via sport, maar aangezien dat totaal mijn dada niet is zal het dat niet worden. Verbinding zoeken met mezelf ga ik proberen via meditatie. Daarom een ‘start to meditate’ als mijn laatste deelthema.

Mijn overkoepelend thema ‘zoek in jezelf’ gaat van start! Hopelijk kan ik je meenemen via deelprocessen naar een gewenst resultaat om je eigen leven te kunnen kiezen!

Zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond!

Tijd om te evalueren

Mijn kickstart tot groei

Jullie kennen mijn pogingen tot groei of heling pas sinds deze blog. Thans was er ver daarvoor al een kickstart. Zoals je al eerder las in mijn praktijkverhalen was mijn eerste openbaring op mijn 25ste levensjaar.

Als je goed nadenkt begon de groei in feite al vanaf de eerste ‘overleving’: na mijn afstand door mijn biologische moeder. Programmering of trauma als hinderlijk duiveltje op mijn schouder. Om te overleven schakelde ik als baby en peuter over naar overlevingsstrategieën die me overeind hielden. Het hield echter niet enkel dreigingen in maar zeer zeker ook opportuniteiten. (Klinkt wat zoals een saaie SWOT – analyse)

Van jongs af leerde ik bijvoorbeeld door te zetten, niet op te geven en blijven graven naar iets beters. Een van de eigenschappen van vele trauma slachtoffers. Een goede eigenschap als je het mij vraagt. Want daardoor kunnen we misschien op een dag gewoon ‘leven’, zonder meer.

Blijven zoeken dus naar (nieuwe en oude) inzichten, openbaringen, rust en een andere mindset. Die dagelijkse strijd met mezelf (en anderen) is zo hinderlijk dat ik echt niet bij de pakken wil blijven zitten .

Realistisch? Voorbij gaan of genezen zal het trauma nooit. De littekens in mijn brein zitten zeer diep. Maar ik kan zorgen voor nieuw aangelegde neurologische paden door mezelf een ander denkpatroon aan te meten en tegelijk een ander handelingspatroon.

Neh! In your face! (B)eat this! Kom maar op. Ik kan jou wel aan.

Mijn aha-erlebnissen

Mensenbaby’s worden geboren met ongeveer twintig procent van de totale hersencapaciteit. De rest ontwikkelt zich in de drie jaar na de geboorte, maar de grootste groei is tijdens het eerste jaar. Dit is een heel slim trucje van de natuur. Interactie met de omgeving en fysiek contact beïnvloeden en stimuleren de hersenontwikkeling. Zo raakt elk kind optimaal afgesteld op de omgeving waarin hij leeft en dat vergroot de overlevingskansen.

Fysiek contact is niet alleen belangrijk voor de hersen- ontwikkeling, maar ook voor de hechting. Wanneer mensen elkaar aanraken komt het hormoon oxytocine – ook wel liefdeshormoon genoemd – vrij. Het stimuleert de toeschietreflex bij borstvoeding en heeft een rustgevende werking op zowel ouder als kind. Oxytocine helpt baby’s om hun temperatuur op peil te houden, de hartslag laag te houden, de suikerstofwisseling evenwichtig te houden en om zich veilig te voelen

~Christel Rengers | Kiind magazine

Hier begint bij vele geadopteerden het probleem. De soort nabijheid, fysiek contact, liefde en stabiele zorg door een vast primair zorgfiguur was er niet. Hechting kon niet veilig voltooid worden. Hoe je hierna verder opgevoed zou worden (gepast, responsief, evenwichtig of net niet) was de deal-breaker hoe je met die initiële onveilige hechting om zou kunnen gaan.

Dieper onderzoek bracht me naar Attachment Parenting (AP) toen mijn kindje geboren werd. Dit gaf me vernieuwde inzichten buiten mijn therapie om. Ik leerde hoe baby’s reageerden in verschillende situaties, zelfs al vanuit de baarmoeder en kort na de geboorte.

Het staat als een paal boven water dat een mens bij gevaar of dreiging onbewust overschakelt naar een lagere versnelling (reptielenbrein) om niet verwikkeld te geraken in een pijnlijke confrontatie met en over jezelf: het geprogrammeerde beeld van jezelf over de jaren heen weliswaar, een valse ‘ik’. Allerhande triggers kunnen deze lagere versnelling in gang zetten: uitspraken, gedragingen, non-verbaal gedrag, mezelf niet mogen of durven zijn, ongehoord of ongezien worden…

Ik heb voor mezelf even grafisch voorgesteld hoe dat er bij mij dan uitziet. Deze grafische voorstelling is gebaseerd op het model van Paul Gilbert (2009), the compassionate mind: a new approach to life’s challenges.

Ik leef in een bijna continue alertheid: 70% dreiging/cortisol, 20% streven/dopamine en 10% troost/oxytocine.
Triggers vliegen me rond de oren en survival mode full on.

Mijn taak om een balans te vinden door meer troost/trots te vinden
waaruit meer energie vloeit om te kunnen streven en doelen te behalen met discipline die ik nu (nog) niet heb.

Die continue waakzaamheid zorgde er voor dat ik het volgende niet verder kon ontwikkelen.

  • Bij teveel of langdurige cortisol-levels vertraagt of stopt de hersenontwikkeling
  • Door het ontbreken van het vertrouwen in een stabiel zorgfiguur kon het vertrouwen in mezelf ook niet voldoende verder ontwikkelen
  • Een ik-identiteit met (zelf)vertrouwen is de basis om onafhankelijk te durven exploreren en de omgeving/groepen te ontmoeten zonder onveilig gevoel > bij het ontbreken van die identiteit ontbreekt vaak ook de moed en lef om volledig als jezelf in groepsdynamieken te participeren
  • De vele gebreken worden vaak opgevuld door substituten zoals verslavingen wat bij mij zich uit als emo-eten
  • Het gebrek aan stabiele co-regulatie en het jezelf niet kunnen/durven zijn (want ja wie ben je he?) resulteert in moeilijke zelfregulatie zoals onmogelijkheid om zonder emotionele lading te beslissen, spreken, doen… Een all over the place gevoel

Hierboven beschrijf ik niet toevallig de 4 quotiënten van een persoon. Deze heb ik grafisch voor je proberen weer te geven.

4 quotiėnten: Die survival mode resulteert in onvoldoende ontwikkelde quotiënten.
De juiste verbindingen werden niet gelegd in de bakermat van je leven om standaard door het leven te kunnen gaan.

Bij het opgroeien zal je je altijd bevinden in een wisselwerking tussen partijen: relaties. In volwassen relaties is iedere partner (welke relatie dan ook) evenwaardig. Balans vinden binnen een relatie is dan ook van cruciaal belang voor het psychisch welzijn. Niet alle quotiënten en emotie regulators moeten 50/50 op elkaar afgestemd zijn. Pieken en dalen zijn menselijk. De verhoudingen moeten gewoon over een verloop van een periode gelijklopend blijven.

Met onvoldoende regulators of onontwikkelde quotiënten in je systeem om samen tot een gebalanceerd geheel te komen dan zal je net zo’n verhaal in je relaties zien terugkomen. Pleasen of onderwerpen uit verlatingsangst of afwijzing is zo’n strategie.

De rollen in eender welke volwassen relatie zouden alle 4 in verhouding met elkaar moeten blijven bewegen. Welke 4 rollen dan? Nog een plaatje!

Het gaat hier niet om -18jarigen als kindrol.
Zoals de titel het betaamt: een kind representeert de nemer van de zorg, de ouder de gever van de zorg binnen een relatie.
  • Kind/kind: veronderstelt af en toe spontaniteit, romantiek, erotiek..
  • Kind/ouder: af en toe kan je zorg ontvangen wanneer dit nodig is
  • Ouder/kind: af en toe kan je zorg geven wanneer dit nodig blijkt
  • Ouder/ouder: af en toe is het ook noodzakelijk evenwaardig met elkaar en gezamenlijk verantwoordelijkheden te nemen, keuzes te maken, rekenschap te geven

Mijn verdere levensweg

Al het bovenstaande probeer ik vanaf nu in balans te brengen. Me bewuster worden per deelaspect van de graphics die hierboven werden voorgesteld. Voor mezelf zou het dan als volgt uitzien. De buitenste cirkels zouden na verloop van tijd vervangen moeten worden door meer troost/trots en streven dan de dreiging waar ik nu vooral uit ben opgebouwd.

De middelste cirkel (met de vlinder) ben ik als persoon die balans zal moeten vinden in mezelf: triggers ontleden en onderbrengen in de juiste vakjes: ze accepteren. Het gekwetste kind omarmen en verder bewegen naar troost en streven om mijn quotiënten verder te ontwikkelen. Dit zal me helpen om meer evenwicht te brengen in al mijn relaties en meer gezonde grenzen te stellen voor mijn eigen welbevinden.

Dit zal ik doen aan de hand van associatieve woordenwolken. Hierdoor sta ik sinds ik mijn blog heb gestart al enorm ver. Pinterest met infografieken aangaande trauma’s zijn ook een hele hulp zijn geweest. Bovenal ga ik ontdekken hoe ik kan mediteren of mindful tot mezelf kan komen om energie te tanken. Een mede geadopteerde heeft toevallig onlangs een blogpost gepubliceerd over ‘hoe te leren mediteren’. Dit kan een aanzet zijn tot een beetje dopamine (streven als emotie regulatie: remember?).

Et voila. Dit was mijn evaluatie. Ik merk dat ik al een hele weg heb afgelegd. De (bijna) 40 jaar zijn een zegen geweest want ik werd een constructieve persoon die alle tegenslagen en programmering het hoofd heeft geboden. Mildheid is één van mijn meest positieve eigenschappen en ik voel dat ik hierdoor nog steeds overeind sta.

Maar! Ik zie nog een lang wandelpad voor me met allerhande zijwegen. Ik zal even halt houden bij de oude wijze levensboom en alle kracht uit hem putten om de voor mij uitgestippelde wegenkaart beter te kunnen interpreteren.

Hulp(middelen) nodig?

  • Wie van gedachten wil wisselen kan dit via een privébericht op mijn facebookpagina (zie homepagina). Op deze pagina worden ook interessante artikels gedeeld vanaf relevante pagina’s.
  • Ondersteunende quotes kunnen jullie zien verschijnen via mijn instagram account ‘how to survive in life‘. Volg me zodat je mijn content ziet verschijnen in je eigen instagram-feed.
  • Wie nood heeft aan zelf analyse kan ik een tabel bezorgen die mij enorm heeft geholpen in het verleden om mijn eigen reactieve emoties, kernemoties en gewenst gedrag in kaart te brengen. Stuur een mailtje met onderwerp: “zelf analyse” naar howtusurviveinlife2020@gmail.com.
  • Ik ben eveneens ook bezig aan een korte procesbeschrijving van mijn eigen groeiproces: van rups naar vlinder. Binnenkort hierover meer.

Zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond!

An epiphany

Een echte openbaring dat gevoel dat me de laatste paar dagen in de midst van negativiteit aan me heeft getoond.

Ik heb altijd wel geloofd in het universum om erin te vertrouwen en de tekenen te interpreteren. Klinkt misschien allemaal wat zweverig maar denk dan vooral eens aan toevalstreffers of deja vu’s.

Gisteren heb ik een eigen quote gepubliceerd vanwege een real life event in mijn leven waarbij ik terecht boos of ontgoocheld had kunnen reageren. Toch reageerde ik met mildheid en het gaf me zoveel rust.

Dat was voor mij het keerpunt, de epiphany, dat ik meer in mijn Mars had en dat ik misschien gewoon deze persoon ben en mijn rust gewoon kan behouden door deze mildheid te tonen.

Ongetwijfeld gaat dit ook wel eens leiden naar een soort ‘misbruik’ van mijn goedheid maar ik ken mezelf en zou zeker (geweldloos) proberen te communiceren om mijn grenzen aan te geven.

Mag ik enkele woorden (ok, veel woorden…) met jullie delen? Een tekst volledig door mezelf geschreven met een soort gevoel van ‘verlossing’ of ‘bevrijding’.

Mijn verlossing

Een dag van verlichting
Een heldere kijk op mijn kern
Geeft me de kans te zeggen
Alles gebeurde bij mij intern

Hoe iemand mij deed voelen
Dat behoorde enkel mij toe
Het aandeel was niet de ander
Maar een trauma, net voodoo

Triggers die mij stuurden
Beïnvloedden mijn gemoed
Niemand die ik mocht vervloeken
Enkel mijn eigen eb en vloed

Ik voel een prominente verschuiving
Binnen dit universum van mij
Mildheid overspoelt me rijkelijk
Een super start voor de maand mei

Sorry voor de vele momenten
Waar mijn brein het van me overnam
Het was een ‘past programing’
Dat me gewoon zomaar overkwam

Met de nadruk op die ‘past’
Leg ik dit alles achter me neer
Ik weet nu waar ik moet zoeken
In de puin van mijn zweer

Uit de brokken van mijn verleden
Bouw ik mijn toekomst op
Ik voel me enorm bevrijd
Zonder die dreigende strop

Bedankt aan allen die
Bijdroegen aan mijn groei
Met jullie oneindig veel geduld
Sta ik nu in volle bloei

Blijf zoeken naar jullie chi
Ik wens jullie evenveel geluk
Ik moedig jullie stevig aan
Want mijn leven kan alvast niet meer stuk

~howtosurviveinlife~ 28/04/2020

Mijn laatste deelthema over AP moet er nog aankomen trouwens (misverstanden and all) maar ik heb zeker al een volgend overkoepelend thema voor mei gevonden. Ik heb nog niet de juiste verdeling en titel ervoor maar binnenkort komt er weer een nieuw onderwerp jullie kant op.

Zorgen jullie nog steeds goed voor jezelf, ook voor anderen met de nodige voorzorgen? Hou het gezond en tot snel!

Kies voor het leven dat je wilt

Heb je het gevoel dat je gevangen zit in je gedachten? Blijf je vastzitten in een bepaald denkpatroon? De tijd is ons ongenadig en staat niet stil. Nee dat helpt je niet echt, he?

Ben je het zat om naar beneden gezogen te worden in een draaikolk van reactieve emoties? Weet je niet hoe je er op eigen kracht kan uit geraken? Heb je al eens een balans opgemaakt van je leven? Niet simpel…

Misschien kan een visualisatie je op weg helpen. Eventjes stilstaan bij het punt ‘heden’ op je levenslijn. Wat als het vandaag je laatste dag was op deze wereld?

Mentaliseer je eigen eredienst waar er toespraken worden gehouden over jou. Wie zou jij wel of zeker niet willen aanwezig zien? Zijn die mensen nu in je leven aan/afwezig?

Op welke manier sta je nu op deze levenslijn? Op welke manier zou je er nu willen staan? Hoe wil je onthouden worden: door wat je bereikt hebt, wie je bent, welke doorzetter je bent of …

Maak de balans op voor jezelf. Heb je de juiste mensen in je leven? Maak je de juiste keuzes om te bereiken wat je eigenlijk wil? Gedraag je je zoals je wilt onthouden worden?

Het kan een lumineus kantelpunt zijn die je wijst naar die knop die je al zo lang wilde omdraaien maar steeds net uit je bereik was door alle negativiteit in je wezen.

Lukt het je niet om de knop om te draaien, heb je nood aan zelfinzicht, wil je eens met iemand praten die vanuit een geheel ander en nieuw perspectief je kan begeleiden?

Het (h)erkennen van de nood aan hulp is super sterk en wil zeggen dat je niet bij de pakken blijft zitten. Blijf in beweging. Rust roest!

Heb je nood aan een verwijzing (op referentie kan de drempel al verlagen) mag je me via mijn facebookpagina ‘how to survive life’ contacteren. Ik heb een top psychologe.

Ik ga na deze blogpost aan de slag met deze mentalisatie, aangegeven door mijn therapeute. Wie graag met mij hierover gaan gedachten wil wisselen mag dat eveneens via mijn facebookpagina.

Zorg voor jezelf, anderen en blijf gezond!

Zoektocht naar jezelf

Vandaag: een dag gehouwen in de geschiedenis, mijn geschiedenis. Een dag waarvan ik weet dat die waarheid inhoudt, de enige waarheid waar ik zeker van ben. Ofschoon toch de authenticiteit over mijn identiteit. Vandaag is mijn aankomstdag. 36 jaar geleden raakte het landingsgestel van het vliegtuig de Belgische bodem.

Sindsdien ben ik op zoek. Een zoektocht naar mezelf. Een identiteit die zo intens paradoxaal aanvoelt. De aangeboren identiteit en de verworven identiteit als het ware (als ik het kan vergelijken met het begrip ‘loyaliteit’, eerder aangestipt in één van mijn eerste blogposts). Bij welke behoor ik en kan ik beide tegelijk omhelzen?

In mijn kindertijd nog heel onbewust, maar toch oh zo duidelijk. Het fawnen (pleasen of tevreden stellen) was mijn overlevingsstrategie doorheen mijn kinder- en adolescententijd. De onveilige hechting werd de basis waar de destructieve parentificatie zich beter op kon hechten. Een tijd waarin ik me te onveilig bleef voelen om mezelf te kunnen of durven zijn. Mezelf te ontplooien als een zelfbewust persoon.

Nadat ik ontdekte wat precies de oorzaak was van mijn turbulent gevoelsleven (afduwen versus aantrekken) werd mijn zoektocht zichtbaarder. Samen met de late rebellie: het vechten (nog zo’n overlevingsstrategie) voor een stem. De balans woog en weegt nu nog steeds te vaak door naar of de ene of de ander kant. Een evenwicht zoeken naar dat veilig gevoel is een bezigheid: 24/7.

In de huidige maatschappij mag je je niet kwetsbaar opstellen. Moet je emoties oppotten. Kan je best niet teveel laten zien wat er aan je eet. Zelfs al zijn het zaken waaraan je zelf geen aandeel hebt, maar gewoon zijn ingeplant in je brein. Tegelijk durf je ook niet eerlijk te zijn omdat je anders de tegenpartij fundamenteel kunt kwetsen. Dus wat doe je: je houdt het meeste binnen. Je zorgt ervoor dat niemand last heeft van jou en je ‘vreemde’, ‘zielige’ gevoelens. Dit zorgt er net voor dat je je nog onveiliger voelt en dat je nog meer de verbinding met jezelf verliest. Ben je zelfs al ooit jezelf geweest?

Ik begrijp nu dat in bepaalde situaties, bij bepaalde mensen ik meer mezelf durf zijn dan in andere situaties of bij andere type mensen. Deze personen hebben geen oordelende houding, geen gekleurde bril over mijn verhaal en gedrag. Bij hen ben ik echt aanwezig en durf ik me volledig bloot te geven: mijn humor, mijn uitspraken, mijn gedrag, mijn kwetsbaarheden. Het zijn deze personen die ik op zoek en koester.

Helaas is dat inzicht nog niet voldoende om mijn dagelijkse reflexen (wat mij werd aangeleerd) een halt toe te roepen. Om mezelf als waardig genoeg te beschouwen moet ik weten wie ik ben en wat me waardevol maakt. Om die verbinding met mezelf te zoeken moet ik op zoek gaan naar die diepe, pure gevoelens. Ik moet aarden.

Die klik maken waardoor alle rook om me heen verdwijnt en ik voor het eerst klaar kan zien naar mezelf: dat is de dag waarop ik verrijs uit de assen van mijn verleden.

The secret of change is to focus all of your energy, not on fighting the old, but on building the new

~Socrates~

I am 100% responsible for who I am in this relationship. My task is to free myself sufficiently so that I can respond in the present moment – not from past programming. That’s what freedom is…

~Dr. Gabor Maté~

Als je met me van gedachten wil wisselen of je wilt je eigen verhaal kwijt. Dit kan zeker via mijn facebookpagina: https://www.facebook.com/howtoheallife. Stuur me een privébericht en ik probeer je zo snel mogelijk te antwoorden.

Zorg goed voor jezelf, anderen en blijf gezond! Tot de volgende keer.

Ontwerp een vergelijkbare site met WordPress.com
Aan de slag